Toespraak van Koning Willem-Alexander, Nationale Herdenking 4 mei 2020

Het voelt vreemd op een bijna lege Dam. Maar ik weet dat U, dat jij, deze Nationale Herdenking meebeleeft en dat we hier samen staan.

In deze uitzonderlijke maanden hebben wij allemaal een deel van onze vrijheid op moeten geven. Sinds de oorlog heeft ons land iets dergelijks niet gekend. Nu maken we zelf een keuze. In het belang van leven en gezondheid.

Toen wérd de keuze voor ons gemaakt. Door een bezetter met een ideologie zonder genade die vele miljoenen mensen de dood in joeg. Hoe voelde de ultieme onvrijheid?

Er is één getuigenis die ik nooit zal vergeten. Het was hier in Amsterdam, in de Westerkerk, bijna zes jaar geleden. Een kleine man met heldere ogen – fier rechtop met zijn 93 jaar – vertelde ons het verhaal van zijn reis naar Sobibor, in juni 1943.

Zijn naam was Jules Schelvis. Daar stond hij, breekbaar maar ongebroken, in een volle, muisstille kerk. Hij sprak over het vervoer met 62 mensen in één veewagon. Over de ton op de kale vloer. Over de regen die door de kieren spatte. Over de honger, de uitputting, de smerigheid.

“Je ging er uitzien als een schooier”, zei hij. En je hoorde in zijn stem hoe erg hij dat had gevonden. Hij vertelde over de horloges die bij aankomst door soldaten van polsen werden gerukt. Over hoe hij zijn vrouw Rachel in de chaos kwijtraakte. Nooit zag hij haar terug.

“Welk normaal mens had dit kunnen bedenken? Hoe kon de wereld toestaan dat wij, rechtschapen burgers van Nederland, als uitschot werden behandeld?” Zijn vraag bleef hangen tussen de pilaren van de kerk. Ik heb er geen antwoord op. Nog steeds niet.

Wat ik me ook herinner, is zijn verslag van wat er aan de reis voorafging. Na een razzia werd hij samen met zijn vrouw en vele honderden anderen weggevoerd naar station Muiderpoort. Ik hoor nog zijn woorden: “Honderden omstanders hebben zonder vorm van protest toegekeken hoe de overvolle trams, onder strenge bewaking, voorbij reden.”

Dwars door deze stad. Dwars door dit land. Voor de ogen van landgenoten. Het leek zo geleidelijk te gaan. Elke keer een stapje verder.
Niet meer naar het zwembad mogen.
Niet meer mogen meespelen in een orkest.
Niet meer mogen fietsen.
Niet meer mogen studeren.
Op straat worden gezet.
Worden opgepakt en weggevoerd.

Sobibor begon in het Vondelpark. Met een bordje: ‘Voor Joden verboden’. Zeker: er waren veel mensen die zich verzetten. Mannen en vrouwen die in actie kwamen, die tegen de stroom in burgermoed toonden en hun eigen veiligheid op het spel zetten voor anderen.

Ik denk ook aan alle burgers en militairen die vochten voor onze vrijheid.
Aan de jonge soldaten die in de meidagen sneuvelden aan de Grebbelinie.
De militairen die ons Koninkrijk dienden in Nederlands-Indië en dat met de dood bekochten.
De verzetsstrijders die werden gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte of onmenselijk werden behandeld in straf- en concentratiekampen.
De militairen die niet terugkeerden van vredesmissies of daarbij ernstig gewond raakten.
Werkelijke helden die bereid waren te sterven voor onze vrijheid en onze waarden.

Maar er is ook die andere realiteit. Medemensen, medeburgers in nood, voelden zich in de steek gelaten, onvoldoende gehoord, onvoldoende gesteund, al was het maar met woorden. Ook vanuit Londen, ook door mijn overgrootmoeder, toch standvastig en fel in haar verzet. Het is iets dat me niet loslaat.

Oorlog werkt generaties lang door. Nu, 75 jaar na onze bevrijding, zit de oorlog nog steeds in ons. Het minste wat we kunnen doen is: niet wegkijken. Niet goedpraten. Niet uitwissen. Niet apart zetten. Niet ‘normaal’ maken wat niet normaal is. En: onze vrije, democratische rechtsstaat koesteren en verdedigen. Want alleen die biedt bescherming tegen willekeur en waanzin.

Jules Schelvis doorstond de hel en wist toch als vrij mens weer iets van het leven te maken. Veel meer dan dat. “Ik heb vertrouwen in de mensheid gehouden”, zei hij. Als hij het kon, kunnen wij het ook. Wij kunnen het, wij doen het samen. In vrijheid.

Hieronder een video van Doctor Wappie over deze toespraak:

Ratio: vraag van de dag, heeft Doctor Wappie als maker van deze video gelijk of gaat hij veel te ver? En is dit ongepast, onsmakelijk en onfatsoenlijk?

11 REACTIES

  1. Mooie woorden. Zonder betekenis als er niet naar wordt gehandeld. En dat laatste zie ik Willy niet doen na het rituele herdenken. Hij vind het allemaal wel best zo. Vandaag mooie woorden lullen, morgen op vakantie.

    “Werkelijke helden die bereid waren te sterven voor onze vrijheid en onze waarden.” Die worden vandaag vaak ‘wappies’ genoemd (en nee, niet alle wappies zijn helden). Nayo noemt in het andere artikel de “regels zijn regels” types, die toen hun buren verklikten voor 7 gulden. Moet je die gaan beschermen tegen zichzelf?

    • “Nayo noemt in het andere artikel de “regels zijn regels” types…
      Dat van die “die toen hun buren verklikten voor 7 gulden.” zijn mijn woorden.

      Ik ben zelfs verbaast door de volgzaamheid van sommige familie en bekenden. Als ik ze hoor praten, dan hoor ik de politiek en het NOS Journaal. Een eigen mening hebben ze niet meer. Ze zijn bang.

      “De vergelijking met de holocaust loopt mank.” zegt Youp hieronder. Daar ben ik het mee eens. Maar de mentaliteit die de holocaust mogelijk maakte is er nog steeds.

      Wie weet zien bepaade types en elites het als een eenvoudiger oplossing om ‘de planeet te redden’ door miljarden mensen uit te roeien, dan om miljarden mensen zo ver te krijgen dat zij hun gewoontes veranderen…

    • “De vergelijking met de holocaust loopt mank.” zegt Youp hieronder. Daar ben ik het mee eens. Maar de mentaliteit die de holocaust mogelijk maakte is er nog steeds.

      Ben ik het ook mee eens. De holocaust vergelijking gaat te ver.

      Maar, de houding waartoe de holocaust leidde, die is er wel nog steeds. Dat bleek hardnekkig. Het blinde conformisme, autoritarisme etc, dat zit nog steeds in heel veel mensen.

      En die houding kan op verschillende manieren tot uiting komen. Verschillende politieke systemen en ideologieën, worden dan vorm gegeven door massa’s van dit soort mensen, die deze ‘regels zijn regels’ houding hebben. Met links/rechts heeft het niets te maken. Conformisme, blinde volgzaamheid, autoritarisme,groepsdruk, angst, zit dieper dan links/rechts.

  2. De Tweede Wereldoorlog zit nauwelijks in mij. Zowel de Tweede, als ook de Eerste Wereldoorlog, zijn producten van de Tweede Industriële Revolutie: een revolutie van staal, van massaproductie, elektriciteit en de verbrandingsmotor. Tegenwoordig leven we aan het einde van de Derde Industriële Revolutie en staan we aan het begin van de Vierde Industriële Revolutie. De bijbehorende oorlogen zullen van de bijbehorende technologie gebruik maken. Het zullen geen oorlogen meer zijn van bommen en staal, maar van informatie en biogenetische manipulatie. De verschrikkingen, die altijd met oorlog gepaard gaan, zullen ook anders zijn dan de Industriële afslachting van het joodse volk en andere ongewenste entiteiten.

    De vergelijking met de holocaust loopt mank. Waarschijnlijk zullen de gevolgen van de revolutie van de elites tegen het plebs, want een oorlog is het eigenlijk niet, meer destructief zijn. Zoals destructie in de tijd alleen maar is toegenomen met de steeds meer gevorderde staat van de techniek. En als men inderdaad de wereldpopulatie onder 500 miljoen wil hebben, dan zullen er een boel hun laatste gevaccineerde adem uitblazen.

  3. Welke rechtstaat?

    Mijn vader was aspirant beroepsofficier toen WO II uitbrak. na de capitulatie, waarbij de Hogere legerleiding militairen beval om de verklaring van de Moffen te tekenen, werkte hij als administrateur.

    Pas na zijn dood, enige jaren geleden kwam ik achter meer details; hij praatte er nooit over.
    Tot in 1943 de Duitsers beseften dat veel van deze militairen zich bezig hielden met verzetsactiviteiten en zij zich moesten melden. Velen deden dat en werden afgevoerd voor de Arbeiseinsatz; een andere groep dook onder. Mijn vader werd in 1944 opgepakt bij een razzia en naar een krijgsgevangenkamp overgebracht.
    Bij thuiskomst na de oorlog werd deze krijgsgevangenen met de nek aangekeken door de bevolking; reden was de uitspraak van Wilhelmina dat “krijgsgevangen lafaards waren; ze hadden zich dood moete vechten”
    En wie was er als eerste gevlucht naar Londen met koffers vol aandelen en bezittingen?
    Bovendien werden ze door de staat op non-actief gesteld omdat eerst moet worden uitgezocht of ze met de Moffen geheuld hadden dan wel met de Russen, die hen bevrijdden. Ze hadden het overleefd en dat was verdacht. Lang leve de rechtstaat, toch?
    Ik begrijp en deel inmiddels zijn frustratie naar de overheid toe. Daar zullen VN-militairen uit Korea, Ned. Indië, Srebrenica, Irak etc. die door bureau-juristen werden aangeklaagd omdat ze zichzelf in leven hielden, waarbij slachtoffers vielen, het volstrekt mee eens zijn.
    De Nederlandse rechtstaat is een sprookje!

  4. Aangezien onze zogenaamde rechtstaat weigert om gewone mensen te beschermen tegen malafide praktijken, is het volstrekt logisch dat gewone mensen niet meer in de rechtstaat geloven en die ook niet meer steunen.

    • Anna Paulowna (Romanova) (Grootvorstin van Rusland) was getrouwd met Koning Willem II. Napoleon Bonaparte wilde met haar trouwen maar dat huwelijksaanzoek werd afgewezen. Dus Willem-Alexander is niet geheel onbekend met de Romanovs. Ook de naam ‘Willem-Alexander’ is veelzeggend, de broer van Anna Paulowna, Alexander, nam in Rusland de macht over na de moord op hun vader.

  5. Het schijnt dat ze Juliana bedreigd hebben om haar in een gekkenhuis te stoppen als ze zou doorgaan met anti-oorlogs-gedoe. De Amerikanen deden er alles aan West- en Oost- Europa uit elkaar te houden, eventueel met atoombommen. Juliana vond dat maar niks. Maar ja, wat moet je doen als ze je in een gekkenhuis willen stoppen?

  6. Nu een voorstel voor 1G door de CU; zogenaamd vanwege de inclusiviteit maar in werkelijkheid om hun eigen achterban te ontzien.
    Je moet maar durven; vaccinatiedwang vervangen door testdwang; dat is op principiële gronden evenmin acceptabel. Als een zoen zonder toestemming al strafbaar is, dan geldt dat zeker voor vaccinatiedwang en ook voor testdwang. In alle gevallen een aantasting van de integriteit van het menselijk lichaam.

    • Het lijkt erop dat het bang maken van mensen een belangrijke rol speelt. Sommige mensen zijn veel vatbaarder voor angst dan anderen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in