Bijna iedereen is ervan overtuigd dat mensen rechten hebben, sommigen zijn zelfs voorstander van het toekennen van rechten aan dieren. De mensenrechten zijn vastgelegd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en in de grondwetten van veel landen.

Beperkingen aan bijvoorbeeld de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM)

Deze verdragen en verklaringen zijn politieke producten. Ze zijn maar al te vaak tegenstrijdig. Iets kan niet tegelijkertijd rond en vierkant zijn. Artikel 1 UVRM stelt “Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren“, artikel 25 stelt “Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand“. Hoezo gelijk geboren? Als je een beetje je best doet vind je nog meer ronde vierkanten in de verschillende artikelen. Lees bijvoorbeeld artikel 26 “Een ieder heeft recht op onderwijs …. Het lager onderwijs zal verplicht zijn“. Iemand wordt vrij geboren (art 1) maar wordt in artikel 26 gedwongen naar school te gaan. Daarnaast garandeert artikel 17 UVRM iedereen een recht op eigendom. De financiering van de positieve en sociale grondrechten van de UVRM vereisen in de praktijk dat het recht op eigendom op grootschalige wijze wordt geschonden. Om de willekeurige en grillige politieke waan van de dag mogelijk te maken.

Er zit een spanning tussen recht en rechtvaardig, veel mensen wensen een maakbare samenleving die zorgt voor bestaanszekerheid voor iedereen. Dit vindt zijn reflectie in de sociale grondrechten. Een verzorgingsstaat. Deze is niet gratis. Deze als rechtvaardig beschouwde ordening van de samenleving vereist grootschalige schendingen van het eigendomsrecht. Aanvaarding van sociale grondrechten vereist derhalve een Universele Verklaring van de Plichten van de Mens. Die de financiering van deze rechten regelt, in praktijk vormgegeven door afgedwongen nivellering en grootschalige ontkenning van eigendomsrechten.

Ook al zitten er foutjes in de verdragen, een mens heeft toch rechten?

Moet je het kind met het badwater weggooien omdat er wat inconsistenties zitten in de mensenrechtenverdragen? Natuurlijk niet. Die inconsistenties betekenen niet dat JIJ geen rechten hebt. Het is echter goed na te denken over wat rechten zijn en waar ze vandaan komen. Sommigen zien de bron van rechten in het geboren worden, en in natuurrecht. Dit kan beschouwd worden als van nature gegeven rechten en als rechten die vanuit een lange traditie als logisch en rechtvaardig worden gezien. Zoals, je hebt het recht je te verdedigen tegen een aanval. En zo zijn er nog andere als logisch ervaren rechten.

Hoe rechten te realiseren?

Rechten zijn slechts iets waard als ze verdedigd kunnen worden, anders zijn het dode lettertjes waar je niets aan hebt. Dit verdedigen kan je zelf doen of er kan een instituut zijn die dit voor je doet. Dit is een heel essentieel onderscheid.

In de dagelijkse praktijk verdedigen overheden je mensenrechten. Helaas zien we vaak genoeg in het buitenland dat overheden niet altijd het beste met de burgers voor hebben. Kijk naar China of naar Rusland. Waar dienstplichtigen geofferd worden op het slagveld. Of kijk dichter bij huis naar Nederland met de 1115 uit huis geplaatste kinderen bij de toeslagen affaire.

Overheden kunnen slechts rechten beschermen als ze eerst het eigendomsrecht van de belastingplichtige hebben geschonden. Een overheid ontkent daarmee de zelfstandigheid van de burger. De burger moet door de overheid eerst worden onderworpen zodat de overheid de rechten van de burger kan beschermen. Dat is de prijs voor een rechtvaardige maakbare samenleving.

Kan het ook anders?

Als ik van de overheid afhankelijk ben om mijn rechten te handhaven dan heb ik slechts gunsten en geen rechten. Sowieso vind ik het begrip rechten vreemd. Waarom zou ik recht hebben op voeding, onderdak en scholing? Dan moet iemand anders voor mij betalen. Dan zou ik mensen onderwerpen die mij deze rechten verschaffen, en dat recht heb ik niet.

Als levend wezen kan je kiezen om te streven naar overleven. De mens is een sociaal levend groepsdier. De beste moreel verantwoorde strategie voor de mens is je eigen leven in eigen hand te houden en je niet te onderwerpen. En ook geen anderen te onderwerpen. Maar vrijwillig met anderen samen te werken. Voor sommige dieren die solitair leven en een eigen exclusief territorium claimen geldt een andere overlevingsstrategie. Evenals voor dieren die in zwermen of kolonies leven.

Conclusie

Bij de mensenrechtenverdragen zit er spanning tussen recht en rechtvaardigheid. Deze verdragen onderwerpen burgers in de praktijk aan een machtige herverdelende overheid om een verzorgingsstaat te scheppen die de sociale grondrechten vorm geeft.

Als rechten voor de ene burger onderwerping van de andere burger met zich meebrengen, is er dan wel sprake van rechtvaardigheid? Dan wordt een andere burger gedwongen jouw “rechten” te financieren.

Als een organisatie claimt je rechten te verschaffen zijn dit gunsten. Jij bent de enige die rechten kan pakken, in praktijk kan dit door onderlinge vrijwillige samenwerking.

5 REACTIES

  1. Recht hebben is één ding.
    Je recht krijgen is heel iets anders; daar voelen overheden niets voor.

  2. Je kan op papier het recht hebben op iets. Maar dat wilt niet zeggen dat je dat recht ook krijgt. Als er op papier staat: Nayakosadashi heeft recht op water. Dan wilt dat nog niet zeggen dat ik water heb en bezit en drink, in het hier en nu. Er is een verschil tussen vrijheid en eigenheid. Iets je eigen maken. Iets daadwerkelijk hebben. Er is een verschil tussen het daadwerkelijk bewonen van een huis en horen van Willem Alexander dat iedereen in Nederland een dak boven zijn/haar hoofd zou moeten hebben. Dat laatste is niets.

    Mensen hebben niets aan ‘beloftes’ van glibberige politici, zolang die ‘beloftes’ niet nageleefd worden. Je snapt mijn punt. Ik kan alle rechten van de wereld hebben en toch ook een bom op mijn hoofd krijgen, omdat een grootmacht belangen heeft in het land waar ik woon.

    Waarom zou ik recht hebben op voeding, onderdak en scholing? Dan moet iemand anders voor mij betalen. Dan zou ik mensen onderwerpen die mij deze rechten verschaffen, en dat recht heb ik niet.

    Ja, ik denk dat de mens over het algemeen neigt naar sociaal gedrag. De meeste mensen hebben zoiets als medeleven, mededogen. En daarom zijn mensen geneigd om iets te doen aan dakloosheid. Veel mensen zijn erg boos over het feit dat de dakloosheid vertienvoudigd is de laatste jaren, in dit ‘gave land’. De mensen zijn hier boos over, omdat de mensen een bepaalde gevoeligheid hebben. Uit die morele emoties, komen uiteindelijk de afspraken, de regels, de rechten etc voort. Niet andersom.

    Misschien heb ik niet het recht om door jou gered te worden, als ik aan het verdrinken ben. Maar waarschijnlijk zal je me toch uit het water plukken, omdat je (waarschijnlijk) enige vorm van gevoeligheid hebt.

    Mensen zijn geen atomen. Mensen reageren op elkaar, spelen op elkaar in en proberen sociale balans te vinden, voor zover dat gaat.

Comments are closed.