Zelden heb ik iets sneller uitgelezen dan dit in 1908 bij Becht in Amsterdam verschenen 201 pagina’s tellende boek, waarin de bij het Algemeen Handelsblad werkende 26-jarige Jean- Louis Pisuisse en 22-jarige Max Blokzijl beschrijven, hoe zij een week lang, van 23 tot 30 augustus 1907, vermomd als Italiaanse straat muzikanten door Nederland reizen en daar zelfs geld mee weten te verdienen.

Het is een tijd, waarin het nog gewoon is, lange afstanden te voet af te leggen, te overnachten in romantische herberg temidden van scharenslijpers en marskramers, waar de waardin met behulp van een kaars de weg naar een kamer wijst, waar geen stromend water aanwezig is en waar rondttrekkende muzikanten verwelkomd worden als waren zijn manna uit de hemel.

Pissuise ontwikkelde zich tot een beroemd artist en grondlegger van de Nederlandse kleinkunst. Achtereenvolgens was hij getrouwd was Jacoba Smit, Fie Carelsen en

Jenny Gilliams, wier vriend Tjakko Kuiper op 26 november op het Rembrandtplein in Amsterdam zowel Jenny als haar echtgenoot Jan-Louis doodschoot, waarna hij een eind maakte aan zijn eigen leven. Een week lang schreef de pers over deze crime passionel. Dochter Jenny Pisuisse vierde op 31 maart 2020 haar 100ste verjaardag en is naar mijn weten nog in leven.

Max Blokzijl raakte verslingerd aan de Nazi-ideologie, die hij gedurende de Tweede Wereldoorlog uitbazuinde en werd op grond daarvan ter dood veroordeeld: een vonnis dat voltrokken werd op 16 maart 1946. Nazipropagandist Jacques van Tol, de vader van mijn klasgenote Annemarie, kwam er heel wat genadiger vanaf.

Het interessante is, dat het maken van dergelijke propaganda in 2022 geen delict meer is, op grond waarvan men veroordeeld kan worden. Het valt volgens de huidige wetgeving onder de vrijheid van meningsuiting, althans in Nederland.

Hugo van Reijen

3 REACTIES

      • Was aan het rond kijken of dit boek uit 1908 nog ergens verkrijgbaar was.
        Niet meer ergens nog verkrijgbaar. En toen kwam ik dit tegen.
        Een kleine moeite om het er dan even bij te plakken.

Comments are closed.