Water houdt je in leven. Zonder water ga je binnen 3 dagen dood.

Maar je kunt een fles water kopen voor minder dan € 1

Diamanten? Leuke steentjes, die je niet kunt eten of drinken.

De prijs: duizenden Euro’s

Deze paradox van water tov diamanten, werd eeuwenlang niet opgelost tot alles in 1871 veranderde.

Dat jaar publiceerde een 31-jarige journalist in Wenen, Carl Menger, iets dat Karl Marx’ zijn hele wereldbeeld zou vernietigen.
Hij loste niet alleen de water-diamantparadox op.
Hij ontdekte ook waarom socialisme altijd faalt.

Marx zei dat waarde voortkomt uit arbeid. Meer werk betekent meer waarde.
Menger zei: “Eigenlijk komt waarde van ons.”
Stel je dit voor: Je koopt elke dag 4 flessen water.
— Eerste fles: Je dorst lessen (essentieel)
— Tweede: Aan je vrouw geven (belangrijk)
— Derde: Hondenbak vullen (leuk om te hebben)
— Vierde: Je plant water geven (wat dan ook)

Als je morgen maar 3 flessen zou kunnen kopen, welke wordt er dan weggelaten?
De plant, uiteraard.
Menger realiseerde zich: Het is niet “water versus diamanten”. Het is de MARGINALE fles water, versus de diamant.
Die vierde fles om planten water te geven versus een zeldzame diamant? Een makkelijke keuze.
Dit inzicht loste niet alleen een puzzel op.
Het onthulde iets diepgaands: iedereen rangschikt zijn behoeften anders. Je vrouw geeft misschien voorrang aan de hond boven de plant. Je buurman slaat misschien de fles van zijn vrouw over voor een tweede hondenbak.
Vermenigvuldig dit met miljoenen mensen, duizenden producten, talloze voorkeuren.
Hoe kan een centrale planner in vredesnaam weten wat je het meest waardeert?

Maar hier wordt het wild.
Mengers student, Ludwig von Mises, ging nog verder.
In 1920 schreef hij iets dat in feite de ineenstorting van elk socialistisch land voorspelde:
“Socialistische economieën kunnen geen prijzen bepalen. Zonder prijzen kunnen ze geen middelen toewijzen.”
Denk er eens over na: in een vrije markt zeggen prijzen alles.
Een hoge prijs betekent schaars en waardevol. Een lage prijs betekent overvloed.

Maar als de overheid de prijzen controleert? Dan vlieg je blind.
Stel je voor dat brood €1 kost op basis van een overheidsbesluit. Is er dan een tekort of een overschot? Je kunt dat niet afleiden uit de prijs. Dus bakkers weten niet of ze meer of minder brood moeten bakken. Consumenten weten niet of ze extra moeten kopen of geld moeten besparen.
Gevolg: Lege schappen.

Wenen in het begin van de 20e eeuw was als Silicon Valley voor ideeën.
Koffiehuizen gonsden van de debatten tussen economen, filosofen en kunstenaars.
De Oostenrijkse School was niet zomaar een academische theorie. Ze werd gesmeed in realtime discussies over de toekomst van de beschaving.
Toen kwam de ultieme test.
Terwijl Oostenrijkse economen deze inzichten ontwikkelden, kwamen Hitler, Mussolini en Stalin aan de macht met behulp van tegengestelde ideeën.
Centrale planning. Staatscontrole. Het collectief over het individu.
Het resultaat? Miljoenen doden. Economieën vernietigd.
De Oostenrijkse economen moesten Europa ontvluchten terwijl de nazi’s hun boeken verbrandden.
Maar ideeën zijn kogelvrij.
In 1974 won Friedrich Hayek de Nobelprijs, waarmee hij de Oostenrijkse School eindelijk de erkenning gaf die ze verdiende.
Hun inzichten leven voort elke keer dat je iets koopt, verkoopt of ruilt.

Dit is wat de Oostenrijkers ons leerden:
Waarde is subjectief. Jij bepaalt wat belangrijk is. Prijzen coördineren menselijk handelen. Centrale planning faalt altijd. Individuele keuze wint het van collectieve kracht. Ideeën hebben gevolgen.
Dit zijn niet zomaar theorieën. Het zijn hulpmiddelen om de realiteit te begrijpen.

Bewerkt uit Students for liberty

78 REACTIES

  1. Bedankt Overnight, weer een puzzelstukje dat ik nog miste. Kunnen we zeggen dat alleen de tweede deel van Marx stelling niet klopt, nl. “Meer werk betekent meer waarde.”?

    “Marx zei dat waarde voortkomt uit arbeid. Meer werk betekent meer waarde.
    Menger zei: “Eigenlijk komt waarde van ons.””

    Dat iets, bijvoorbeeld grondstoffen of land, pas waarde heeft als je arbeid/energie aan toevoegt is, na lezing artikel, eigenlijk nog steeds mijn standpunt, en wellicht juist. Ben benieuwd naar je mening.

    • Nee, waarde is subjectief en niet gerelateerd aan arbeid. Een voorbeeld wat wel vaker gegeven wordt is een grote diepe kuil graven en die daarna weer dichtgooien. Je hebt hard gewerkt, maar geen enkele waarde gecreëerd.

      Overigens heeft Marx de arbeidswaardetheorie overgenomen van David Ricardo, die het weer had van Adam Smith. Een belangrijke fout van Smith, die wel meer geknoeid heeft. Rothbard vermoedt dat Smith het weer heeft van Aristoteles, die overal over heeft nagedacht maar hier een belangrijke fout maakt. Dan zaten de Spaanse Scholastieken er beter bij. Die wisten al, in rudimentaire vorm, van de grensnut theorie.

      • Ik denk dat je op minimaal de werkzaamheid ‘in bezit nemen” moet doen als conditio sine qua non voor het verkrijgen van waarde. Of bewerken in de zin van waarde toevoegen, zoals ook opgeld doet in de belasting toegevoegde waarde. Dat eea subjectief is en de grensnut kwestie, betwist ik niet. Ook niet dat de toegevoegde waarde (arbeid) zich pas realiseert bij een transactie. Maar als gezegd, op enige wijze moet je zelf het werk van in bezit nemen verrichten en of verdere arbeid althans energie (om die l te verkrijgen moet je ook werk verrichten) toevoegen. Akkoord?

      • Stel je hebt een prachtig idee, je gaat een compleet nieuw type boot bouwen. Je koopt de spullen die je daarvoor nodig hebt en je werkt en werkt en werkt. Uiteindelijk is de boot klaar. Als niemand het wat vindt is al je werk voor niks geweest. Als je boot wel aanslaat kun je snoeven over hoe goed je gewerkt hebt en hoe nuttig je werk is geweest.
        Ik krijg de indruk dat je teveel redeneert vanuit gearriveerde producten waar uiteraard werk ingestoken moet worden om ze te realiseren. Nogmaals, het is een abstract theoretische discussie over waardebepaling.

      • @Zafod, ik denk dat we het eens zijn, ik onderschat de waarde van een theoretische discussie niet, maar het is daarnaast ook goed om je te realiseren dat woorden nooit duidelijk zijn, een stelling die ik nu even onbeargumenteerd laat. Als ik het bovenstaande nalees, blijft arbeid al dan niet handelend als ondernemer noodzakelijke, maar niet steeds voldoende voorwaarde voor waarde. Heel veel werk is “voor niets”, al leer je daar wel weer van. Dit is dus afwijkend van het eerste deel van de door Overnight gepresenteerde stelling die hij aan Marx toeschrijft:

        “dat waarde voortkomt uit arbeid. Meer werk betekent meer waarde.”

        en vervolgt met

        “Menger zei: “Eigenlijk komt waarde van ons.”

        Het lijkt dus zo te zijn dat een tweede voorwaarde voor waarde een overeenkomst tussen (minimaal) twee personen is. Dit lijkt me een subjectief iets dat bovendien van tijd tot tijd kan veranderen. Hoe meer personen, erbij betrokken raken, hoe meer het karakter verandert, zelf vind ik een sociaal contract bijvoorbeeld helemaal geen overeenkomst, ik vind het een (theoretisch) gedrocht dat ik gelijk stel aan socialisme. Ik vul vast aan dat een meerpartijenovereenkomst als bijvoorbeeld een vennootschap mi ook geen rechtspersoonlijkheid zou moeten kunnen worden door een overheidsregel, waardoor het het karakter van een contract verliest.

        Zoals ik Overnights post als puzzelstukje in mijn denkkader leg, die ik dat ook met wat jij hierboven aangeeft. Als je nog verder (al dan niet theoretisch) commentaar hebt, zou ik waarderen.

    • .208 maanden geslapen
      .208 maanden gewerkt
      .8522 dagen geslapen
      .8522 dagen gewerkt
      .204.544 uur geslapen
      .204.544 uur gewerkt
      ERGO wordt morgen 23 jaar want dat heb ik beleefd & GELEEFD
      Je komt overeen om 8 uur een koprol te doen voor €.30.- per uur De 30 euro heeft nu een waarde van 1 levensduur van u wat te koste gaat van ca: 1/3 van uw leven als terminale toerist

      • Dag John, goedemorgen, ja ja, de wekker is ditmaal en ondertussen tiidens het slapen op dezelfde tijd met het verkeerde been uit zijn bed gewerkt. CHEERS.

  2. Arbeid is nodig. Alhoewel arbeid altijd arbeid is, is arbeid niet altijd evenveel waard. Als de te verrichten arbeid vele aanbieders heeft die die arbeid kunnen en willen leveren, is die arbeid goedkoop. Kent die arbeid weinig aanbieders, is die duur. Meer werk is meer waarde gaat niet altijd op. Heel weinig arbeid van hoge waarde kan meer opleveren dan veel arbeid van lage waarde. Stakingen draaien om hinderkracht/kunstmatige creatie van schaarste. Bijna nooit om echte schaarste. Want bij echte schaarste is de beloning passend. Als de arbeid echt nodig is, wordt er wel voor betaald. Arbeid die gemist kan worden, wordt “weg geautomatiseerd” als dat even kan.

    • Je mist de essentie. De vraag is hoe bepaal je of iets waarde heeft? De arbeidswaardetheorie zegt dat de toegevoegde arbeid waarde levert. Als dat zo is, dan kun je waarde berekenen. De prijs voor de grondstoffen optellen bij de prijs voor de arbeid, plus een beetje winst. En hopla je hebt de waarde berekend. Als je waarde kunt berekenen, dan heb je geen markten meer nodig, dat chaotische spel van vraag en aanbod. Ook wordt het dan mogelijk om aan centrale planning te doen. Als dat kan is dat vele malen efficiënter en meer wetenschappelijk. Dat had Marx allemaal goed gezien. Helaas voor hem klopt de arbeidswaardetheorie niet waarna de rest van zijn gevolgtrekking en de plank misslaan.

      • Waarde heeft arbeid altijd. De bepaling ervan is subjectief. Maar vindt altijd plaats en wel op de markt en is dan onderhavig aan de krachten van dat moment.

      • “Waarde heeft arbeid altijd.”
        Ook dat niet. Het is een abstract theoretische vraag: hoe bepaal je of iets waarde heeft, en zo ja, hoeveel? Niet denken aan naar je werk gaan. Of andere mensen die werken. Daar staat het volledig los van.

      • Zonder mensen heeft niets waarde. Met mensen alles. De waarde van arbeid, van grondstoffen etc etc wordt bepaald door vraag en aanbod.

      • Johannes 30-09-25 at 19:45
        “Arbeid heeft meer waarde des te minder je hoeft te arbeiden”

        Is dit statement absoluut of kan het relatief gezien worden.
        Indien absoluut gaarne een verlichtende verklaring geven.

      • Een verlichte geest snapt het vanzelf, dus men moet zichzelf verlichten…

        Oostenrijkse School is overigens bezigheidstherapie voor gelovigen, en onnodig ingewikkeld doen, wat goed verkoopt onder bepaalde groepen. Dan kan je bijvoorbeeld cursussen gaan verkopen, en een handel eromheen opzetten.

        Socialisme op grote schaal werkt simpelweg niet omdat de mens doorgaans een egoïstisch wezen is, zonder egoïstische motieven is er bijkans geen initiatief tot handelen en tot verbetering. Vandaar dat men in het communisme op artificiële wijze motieven voor initiatief probeerde te creëren, zonder success overigens, want het enige motief dat werkt is egoïsme.
        Dus de wetmatigheden die men ziet zijn relatief en statistisch verbonden aan het huidig type mens dat door begeerte en egoïsme wordt gedreven.
        Een kind kan het begrijpen.

        Planning door de overheid zou wel werken in een situatie van een waarlijk materieel rationeel mens type, een type dat rationeel om zou gaan met zijn materiële behoeftes (wat enorme afname van materiële behoeftes impliceert). Economische wetenschap is momenteel de wetenschap van gedeeltelijk rationele behoeftes, en het merendeel irrationele behoeftes. De economie van het huidige materieel-irrationeel en in zelfs materieel-decadente mens type, de huidige mens, is veel meer complex en instabiel dan die van de op materieel vlak rationele mens.

      • Johannes 30-09-25 at 21:29
        “Een verlichte geest snapt het vanzelf, dus men moet zichzelf verlichten…”

        Ja jij bent een mooie een beetje de Zen master uithangen en mij een Cohan geven. Zoals het geluid van het klappen van één hand.
        Ik heb verschillende mogelijkheden.
        Ik ga mezelf verlichten.
        Ik probeer er niet aan te denken wat dan blijft spoken net als dat de goeroe zegt “niet aan een witte Olifant denken”.
        Of Johannes zal wel gelijk hebben en hoop dat hij er blij mee is.

        Verder een interessant betoog
        #
        De economie van het huidige materieel-irrationeel en in zelfs materieel-decadente mens type, de huidige mens, is veel meer complex en instabiel dan die van de op materieel vlak rationele mens.
        #
        Je blijft unieke koppelingen maken dat kan ik waarderen.
        Veel meer complex, totaal mee eens. Instabiel ook maar daar hadden we vorige reacties al aandacht aan besteed. Hoe meer je moet regelen en bijstellen en de spanwijdte op meerdere parameters te klein gaat worden. Hoe meer afkeur het kan produceren. Ook hier is balanceren een truc.

      • We kennen allemaal het verhaal van de communist die uren in de rij stond voor een blik ossenstaartsoep, eenmaal aan de beurt was de ossenstaartsoep op…
        In de kapitalistisch supermarkt was er een overvloed aan ossenstaartsoep, wel tien soorten, en een overvloed aan voorraad in het magazijn, alleen…, er zit geen ossenstaart in, die was door de hidden hand weggetoverd..

        De communisten hadden gebrek aan motivatie en initiatief, en zo was er geen creativiteit en innovatie, ze hebben er niet aan gedacht dat je de ossenstaart met een goedkoop en makkelijk produceerbaar surrogaat kan vervangen, en een aantrekkelijke verpakking op het blik plakken dat suggereert.., doet wonderen.

      • Johannes 30-09-25 at 22:35
        “We kennen allemaal het verhaal#

        Allemaal?……. nee wacht eentje niet.
        Wel treffend. Geen incentives in een verlammend systeem en als een soort egoïsme in reverse gezien kan worden?

      • Johannes met afkeur produceren is inbegrepen nauwe specificaties in sociale omgang. Het systeem keurt dan iemand zijn gedrag af.

      • @Johannes, het maakt niet uit op welke gronden een prijs tot stand komt. Een superhebberd kan vragen wat zijn hebzucht hem ingeeft, maar als een koper die door hebzucht gedreven prijs niet wil betalen, gaat zijn vlieger niet op.

      • Bertuz 01-10-25 at 16:16
        Dat klopt wat je zegt maar ik denk dat je wat Johannes schrijft iets te letterlijk oppakt. Ik zal dan in deze reactie er bij wijze van spreken aan toevoegen om verwarring te voorkomen..
        Andersom hoe weet je dat je in de supermarkt niet teveel betaalt voor een product?
        Vooral dat makkelijk spul in de bouwmaterialen winkels. Waar bijvoorbeeld één schroefje apart verpakt kan worden en een prijskaartje kan hebben waar je ergens anders als je keuze zou hebben ‘bij wijze van spreken’ een halve kilo kan kopen.
        Er is vaak veel aanbod maar weinig concurrentie keuze in Nederland. Het zijn vaak allemaal winkelketens die in elke stad een filiaal hebben. Er is geen vrije markt in Nederland. Als net als hier veel mensen een soort ‘garagedeurwinkel’ mogen hebben dan kan je pas over een redelijk vrije markt praten en zal je lagere prijzen kunnen krijgen. Ook als je een officiële registratie moet hebben.
        Merkgereedschappen kunnen ook prijzen hebben waarvan je kan gaan denken dat je er misschien een auto bij kado gaat krijgen (ook bij wijze van spreken).
        In de makelaardij zei een makelaar ooit over zijn marktsegment. Het is wat de gek ervoor over heeft. Maar hoe weet je dat je in Nederland met veel niet voor de gek gehouden wordt?
        Ik weet vanuit de prijzen die je hier voor medicijnen betaald één ding zeker. Dat ik verbaasd ben dat men de prijzen in Nederland accepteert alleen dat al zou een hoop verontwaardiging kunnen veroorzaken bij mensen die weten hoeveel het goedkoper kan.
        Wat rekent een dokter per uur? Ik kom zelden bij een dokter. Hier hebben ze vaak na hun werk in het ziekenhuis in de uren vanaf 5 uur in de middag tot 7 uur een soort extra praktijk. Meestal bij iemand die een medicijnenwinkel heeft waar er hier in ieder redelijk groot dorp er wel een paar te vinden zijn. Ook meestal garagedeur winkels. Dan kan je met oorinspectie en schoonmaken met wat medicijnen op nog geen 3 euro uitkomen.
        Dus als je zeker wil weten dat een verkoper /winkelketens geen verborgen hebzucht heeft. Dan zal je aan prijsvergelijking met andere landen kunnen doen.
        Een merk shirt voor op de golfbaan zal in Nederland waarschijnlijk een veelvoud van wat in India gerekend kan worden kosten. De marketing en sales van multinationals kijken bijvoorbeeld naar statische gegevens zoals van het CBS in Nederland wat een burger aan bestedingsruimte heeft en hoe die markt qua competitie in elkaar zit. En rekenen dan uit waar ze de prijs gaan positioneren. En als ze wildgroei willen voorkomen dan lever je alleen een paar prestigieuze snob winkels. Waar je een dames handtas waar niet meer in kan dan wat kleine snuisterijen Maar wel Louis Vuilton (of beton, of Vuitton ) op staat en een prijskaartje, nou kaartje? Zeg maar poster heeft waarvan je denk welke gek koopt er nu zoiets? Ik kom dan terug op waarde van arbeid en producten maar er schijnt ook zoiets te zijn. Dat we aan eigen ‘meerwaarde’, waarde hechten. Ik heb dit en jullie lekker niet. Iemand die zich meer waant door materieel bezit heeft geen eigenwaarde gevoel en hecht daarom waarde aan dingen die niet de persoon zijn.
        Sorry Karel het is nu eenmaal zo.
        Ik kan hier nog twee goede kwaliteit, nylon T-shirts met korte mouwen kopen voor onder de 4 euro. Een spijkerbroek rond 7 euro.
        In Nederland wordt je gewoon. keihard geplukt zonder dat je het in de gaten hebt. Nummer één is medicijnen nummer twee kleren en schoenen. Bijna alles waar een merknaam op geplakt of geborduurd is zal zijn overprijzing hebben. Ik betaal hier voor een kilo aardappelen nog geen 35 eurocent. Dat is labor intensive agriculture practice geen poot en oogstmachines allemaal handwerk. Lang leve de mechanisatie in de landbouw nu kan alles goedkoper?

        Misschien kunnen we ooit op deze site een soort vergelijkend warenonderzoek artikel plaatsen. Als er dan nog geen slapende honden wakker worden dan zijn ze waarschijnlijk in een soort coma.

      • @Zero, dat klopt. Goed gezien. Ik ben niet zo van het zelf invullen. Dat is uiteindelijk giswerk. Taal benader ik zoveel als mogelijk als rekenen voor zover mogelijk. Vier plus vier is acht. Niet negen of zeven of zeven en een half. En ander voordeel van letterlijk nemen is dat een lezer het kan “narekenen”

      • Zero 01-10-25 at 18:46
        “Sorry Karel het is nu eenmaal zo.
        Ik kan hier nog twee goede kwaliteit, nylon T-shirts met korte mouwen kopen voor onder de 4 euro. Een spijkerbroek rond 7 euro..”

        (Sorry “Z”) T-shirt made from nylon is a plastic material because nylon is a synthetic, man-made polymer derived from petrochemicals, making it a type of plastic known as an engineering thermoplastic. Like polyester, it is a non-biodegradable material created through a chemical process using heat and pressure applied to fossil fuels.

        “Everyone should have the right to live a life that he/she wants, included individual liberty and self-determination. Without question…”

        However, in practice, this right is not absolute and must be balanced with the rights and well-being of others and society as a whole.

        Je kan aan me vragen, hoe duur het leven is, en wat dingen kosten in de super-market.
        En om eerlijk te zijn, ik zou het echt niet weten hoe duur bv aardappelen zijn, en/of wat de prijs is van T-shirt.

        We weten dus wel ongeveer, wat er p/maand de deur uitgaat, en met de verbouwing (upgrade en smoke damage) van het huis na die bosbrand die 6 weken duurde. Het is ongeveer $30.000+ p/maand, en we zijn nog lang niet klaar. Dus ongeveer $1000+ p/dag.
        En allemaal fijn betaald bij de verzekering…

        Wij zijn zéér blij met deze “premium umbrella policy” het is woningverzekeringen (met premie van $2500+ p/jaar), ook wel bekend als high-value of luxe woningverzekeringen, bieden een bredere bescherming, hogere dekkingslimieten en speciale voordelen die verder gaan dan een standaard woningverzekering. Deze verzekering is ontworpen voor luxe, historische of architectonisch belangrijke panden met een waarde van $2.750.000 of meer en is geschikt voor mensen met aanzienlijke vermogens.

        Verders alles goed…

      • Karel we leven op dezelfde bol maar werken met andere getallen en wat we belangrijk vinden. En toch zou ik het missen als je geen reacties meer zou plaatsten.
        Maar vandaag is iemand anders aan de beurt om je te voeren. Zie mijn reactie aan Johan P.

  3. “Marx zei dat waarde voortkomt uit arbeid. Meer werk betekent meer waarde.” –> Onlyfans; ” hold my beer”.

  4. Erg kort door de bocht.
    Zoals gewoonlijks wordt Hitler er weer bijgesleept zonder ook maar de minste kennis te hebben van wat hij bereikte; namelijk dat dmv een controle door de staat tbv het volk de economische malaise in ongekend korte tijd werd opgelost.
    Nu kunnen we aanvoeren dat hij daarna volledig van het padje raakte maar dat doet niks af aan het feit dat het economisch beleid verdomde goed werkte.

    Dat zien we ook in het moderne China. Een sterk door de staat beinvloedde economie, gericht op het eigen volk, heeft in vrij korte tijd enorme massa’s uit abjecte armoede gehaald, de economie gestimuleerd en China veranderd in een industriele grootmacht die de rest van de wereld overtroeft.

    Daar kunnen we het voorbeeld van bv de Sovjet Unie tegenover stellen als een voorbeeld van absoluut falen met hun ingrepen in de economie.
    Maar ook Milei van Argentine die zogenaamd een libertarier is maakt met zijn economisch beleid de puinzooi alleen maar groter en moet nu bij de VS gaan bedelen om meer geld om zijn debiele beleid voort te kunnen zetten.

    Het heeft dus ten minste te maken met de focus van de regering. Hiermee komen we bij een heel ander oud adagio: macht corrumpeert. Of beter gezegd, macht trekt corrumpeerbare personen aan.

    • Ik ga ver in jouw visie mee. Beide zien we het gevaar van corruptie waar te vaak aan voorbij gelopen wordt.
      Onlangs was er op deze site een video geplaatst van een Amerikaanse econoom die aan het einde van de video keihard het Chinese systeem aan het verkopen was. Bemoeienis van de staat die als economisch positief gezien wordt.
      De kritische vragen waren niet hoorbaar en hij vind het schijnbaar geen probleem. Dat bejaarde mensen vanuit de dorpen verplicht werden om naar de stad te verhuizen. Natuurlijk onder de smoes dat men dan beter voor ze kon zorgen.
      Houd wel in het achterhoofd dat mogelijk is dat men hier naar toe gestuurd kan hebben..
      Alex Jones vertelde jaren geleden al dat afgesproken was dat China het centrum voor productie zou worden.
      Als China een vijand zou zijn dan zouden er geen iPhones gemaakt worden en meerde outsourcing van multinationals. Biden knuffelde met China er waren geldstromen en wederzijdse belangen..
      Als men zo’n planning maakt als welke Alex Jones uitlegde dat gaat dat over de hoofden van een zittende president heen. Dus of Trump dat kan tegenhouden of meespeelt is dan een vraag. Hij schijnt geen probleem met digitale controle te hebben.

      • Het probleem is dat de meeste mensen in het westen nog nooit in China zijn geweest, en als dat al zo is het voor een korte tijd is, waardoor er eigenlijk helemaal geen goede beeldvorming is.
        Plus dat er vanuit de VS eindeloze propaganda wordt gevoerd tegen China, net zoals ze al 50+ jaar propaganda tegen Rusland voeren. De meeste Amerikanen zien nog steeds geen verschil tussen het moderne Rusland en de USSR.

        Dat wil niet zeggen dat het Chinese model ideaal is, want dat is het niet. En het is zeker minder geschikt voor de traditionele westerse samenleving omdat die veel minder volgzaam is dan de Chinese (of oosterse samenleving in het algemeen).
        En ja, er zijn heel veel zaken die minder goed zijn gegaan. En dus? Dat was in het westen net zo goed het geval.

        Mijn punt is niet dat het Chinese systeem perfect is maar dat de premisse dat overheidsbemoeienis met de economie per definitie verkeerd is, zoals zowel Hitlers prestatie als China’s prestatie duidelijk hebben laten zien. Overigens was bv de overheidsbemoeienis van de VS na de grote crash van 1929 net zo’n voorbeeld waar dmv enorme investeringen in infrastructuur er weer een groei tot stand kwam.

        Waar het om gaat is dat d overheid dient te zorgen voor een een samenleving die cohesief is (momenteel dus niet het geval in de VS noch in Europa) en de eigen bevolking eerst stelt (momenteel ook niet zo in de VS, noch in Europa) en eerst de eigen rotzooi wil opruimen en het eigen land wil verbeteren (ook al niet het geval in de VS of Europa).

        De geschiedenis laat ook herhaaldelijk zien dat grote investeringen in infrastructuur en opleiding een land enorm ten goede komen. Het probleem is niet altijd ‘de overheid’ maar het feit dat er zo vaak incompetente figuren die het niet in het werkelijke leven kunnen maken in overheidsbanen terecht komen.

      • Ik ben het met je eens en was ook niet onder de indruk dat je China aan het promoten was. Maar als argument in de weegschaal van helemaal geen inmenging legde.
        Het is als twee extremen op een weegschaal leggen die elkaar kunnen uitbalanceren of als winnaar uit de strijd kunnen komen. Terwijl we beide ook corruptie als een factor zien. Waarbij een onzichtbare sturende hand niet per definitie uitgesloten hoeft te worden.
        Persoonlijk zie ik een minder extreme middenweg als iets wat zou kunnen werken als men naar een oplossing op zoek zou zijn.
        Maar perfect zal het nooit worden hooguit een ideaal wat voor het gemiddelde werkbaar kan zijn.

        Hijseenberg plaatste onlangs een artikel over een soort wonder koffertje. Het was een leuke exercitie in hypothetisch koffiedik kijken. Dat doen we als mens graag, ik ook.

        Ik noem dat inmiddels in mezelf
        “Het Hijsernbergs Koffertje dilemma”
        Stel er is op de hele wereld geen groep mensen die centraal iets aansturen en iedereen bezit een ‘Hijseenberg Koffertje’. Voor het geval dat je dat artikel gemist hebt. Dat is een koffertje met erin een geest uit de fles robot die al je wensen vervuld op productie gebied en over een A.I. module beschikt.
        Hoe zou dat gaan evolueren als A.I. helemaal geen morele afwegen maakt maar puur op competitie uit is en zelfs hetgeen deze ‘dient’ als competitie kan zien.
        El Paso had twee verwijzingen naar intressante artikelen die over A.I. en het gedrag gingen, geplaatst.
        Het lijkt me interessant om te zien hoe een ieder naar de evolutie van een wereld waar iedereen zo’n super koffertje bezit heeft kijkt.
        Persoonlijk zie ik de bui al hangen en we als dat ook weer uit de klauwen gaat lopen en er nog genoeg mensen over zijn. Dan gaan zeggen dat was het ook niet misschien hoeven we helemaal geen competitie te voeren. En dan gaan we daar weer wachten op menselijke eigenschappen om weer corrupt te gaan doen.
        En weer een rondje in een nieuw model wasmachine gaan draaien?
        Voor mij komt het steeds meer over als houd ze of mezelf bezigheidstherapie.
        Het houd ons in ieder geval lekker bezig.

      • Ook een overheid acteert op de markt en heeft effect op de totstandkoming van een prijs of de hoogte ervan.

      • Johan P 30-09-25 at 14:17
        Ik ben het met je eens over beeldvorming van een land/cultuur en reële ervaringen erin opgedaan te hebben. Je ziet mega projecten en infrastructuur als een soort graadmeter. Plus dat je informatie geeft over persoonlijke omgang en vrijheden van meningsuiting.
        Ik woon in een cultuur die men een ontwikkelingsland noemt en veel niet is zoals het klokje thuis tikt. Maar ook als je in China met tien mensen gepraat hebt dan weet je niet of die tien mensen wel alles gezegd hebben wat hun dwars kan zitten. Men kan ook voor de partij werken vervolgens vrij met je praten en daarna een rapportage uitbrengen.
        Als je lang genoeg met vreemden leeft valt op een gegeven moment de roze bril af.
        Je zal dan ook types en gedrag zien wat je in je eigen vertrouwde omgeving ook waar kan nemen.
        In dorpen en leefgemeenschappen zie een bepaald rollenspel zich herhalen.
        Diegene die van roddelen houdt de in het openbaar ik weet nie types maar als ze alleen met je zijn alles schijnen te weten.
        Diegene die een ander wat in het oor fluisteren in de hoop dat deze het zegt en wat er nog meer aan generieke rollen patronen te vinden is.
        Je kan een cultuur pas doorgronden als je niet via de folder hotels en met een Piggytour trip een land bezoekt.
        En dan naïef thuis een verhaal vertellen dat de gids je iets liet zien wat ze normaal niet doen. Maar voor een kleine vergoeding een uitzondering maken. Dat was wel even spannend een echt mini Marco Polo avontuur.
        Welkom bij de club van duizenden anderen die hetzelfde spannende uitzonderlijke avontuur beleeft hebben.
        Een Piggy tour is een bus vol toeristen die door een museum gejaagd worden en hup hup hup snel in de bus op naar de volgende attractie.
        Je kan een cultuur pas doorgronden als je lang genoeg met de mensen geleefd hebt. Geboortes huwelijken en overlijdens meegemaakt hebt.
        Mijn persoonlijke ervaring is dat er geen beter of best land bestaat. Wel een land waar je affiniteit mee kan hebben. In mijn situatie heb ik whoo whoo informatie en weet waarom ik hier terechtgekomen ben.
        Wat ik wel als mogelijkheid zie is dat China meer vrij kan worden en wij meer beklemt kunnen raken. Een soort wisseling van de wacht.
        Evenzo goed als dat een hoogconjunctuur kan instorten en een ontwikkelingsland weinig te verliezen heeft en kans op groei heeft.

        Persoonlijk vind ik China een oude cultuur met veel creativiteit en oog voor details. Stalin en Mao hebben als een stoomwals aan cultuur vernietiging gedaan. Ik plak daar geen label van goed of slecht op. Ik vind die oude huizen met veel houtsnijwerk veel mooier aandoen dan betonnen mensen pakhuizen.

        Chinezen films laten zien dat ze een goed gevoel voor humor hebben. Ik zou graag daar wat plaatsen bezocht hebben echter het zit niet in de mogelijkheid en daar heb ik vrede mee.
        We hebben ook vaak de indruk dat verschillende culturen idezelfde logica erop nahouden maar dat gaat echt niet op. Ik vind dat juist het leven een soort mixed kruidensaus geven.
        Ik zou niet willen leven op een bol waar alles gestandaardiseerd en uniform is.
        En dat is nu precies waar communisme een grote voorstander van is. In ieder geval iets wat de ervaring ons leert.
        Centraal plannen kan voordelen hebben. Maar als daar geen flexibiliteit is wat semi realtime kan bijstellen dan wordt het erdoorheen gedrukt en kan je ernaast kleumen. Als er dan in de top in zo’n systeem ook een corrupte nexus tussen partij ambtenaren en aannemers is. Dan kan dat met hun inzet (die enorm is) en aantallen ook resulteren in hoogbouw woonwijken waar niemand woont.
        Net als ze in Amerika of in Europa bij wijze van spreken een snelweg kunnen maken waar geen echte behoefte aan was of een viaduct in de woestijn.
        Het is voor mij niet het één tegen het ander maar het unieke bij elkaar zien en daar onderling wederzijds voordeel uit kunnen halen.
        Ik zie dat multinationals ook over patriottisme heen kunnen stappen en deze grenzen niet zo hebben
        Men talent van over de hele wereld aantrekt. Maar dan wel het eindproduct kunnen verkopen met een soort patriottisme in de reclame om het op de markt te brengen. Made for us by us terwijl er onderdelen van ‘de vijand’ in kunnen verwerkt zijn. Als je het op de Archie Bunker manier bekijkt.
        Senaca plaatste vandaag een artikel over productie van militair materieel prijs kwaliteit verhoudingen.
        In principe is een leger een soort communistische structuur waar we ervaringen mee hebben opgedaan, met semi Mao uniforms.
        De top beslist en orders opvolgen. Het kan effectief werken maar niet iedereen heeft een voorkeur voor deze levensstijl.

        Hieronder is een link naar een film die op een komische manier de inefficiënte en op carrière gericht denken van de Amerikaanse legertop, mooi weergeeft.
        Het schijnt op feiten gebaseerd te zijn het gaat over de ontwikkeling van het Bradley gepantserde voertuig.
        Het sluit goed aan bij het artikel van Senaca en met de nodige humor het leuk om te bekijken en te weten maakt.
        Veel plezier.

        https://m.youtube.com/watch?v=wNpGBTU_jt4&pp=ygUZVGhlIEJyYWRsZXkgdmVoaWNsZSBtb3ZpZQ%3D%3D

    • @Johan P.
      De Chinese overheid vindt het leuk om grote infrastructuur projecten te doen: hogesnelheidstreinen, prachtige stations daarvoor, veel snelwegen ook. Hele steden vrijwel uit het niets uit de grond stampen. Ook Adolf zat op de grote infrastructuur projecten lijn. Dat kan omdat ze allebei van ver moeten komen. Het houdt een keertje op met de grote infrastructurele werken, en dan? Verder, hoe blij de mensen in China er mee zijn weten we niet. Of ze liever wat anders hadden gehad? Er is geen manier om dat te bepalen.

      • Er is een vrij gemakkelijke manier om dat te bepalen; ga naar China en begin mensen wat vragen te stellen.
        Het zogenaamde ‘vrije westen’ heeft in veel opzichten meer restricties dan China. Maar als de vraag is of mensen liever in abjecte armoede leven of in minder armoede, zelfs toenemende welvaart zal het antwoord maar zeer zelden zijn dat men liever in armoede leeft.
        Aangezien de meeste westerlingen nog nooit in China zijn geweest en indien ze dat al zijn geweest waarschijnlijk nooit buiten een toeristisch gebied hebben ze geen benul van wat Chinezen denken. Dat ligt niet aan de Chinezen maar aan het feit dat mensen niet de moeite nemen hen naar hun mening te vragen. In China kun je vrij openlijk over de meeste onderwerpen vragen stellen.

        Het aanleggen van grote infrastructuur houdt een keer op, dat klopt, maar onderhoud blijft nodig. Onderhoud is een begrip dat men in grote delen van Afrika niet eens kent en in grote delen van het westen vergeten lijkt te zijn, je hoeft maar naar de afbrokkelende infrastructuur te kijken om dat te zien.
        Daarnaast blijft er zeer waarschijnlijk ruimte voor modernisering: het ging ooit van karresporen naar verharde wegen naar asfalt wegen naar meerbaanssnelwegen en spoorwegen naar glasvezelkabels en wie weet wat er nog aan komt. Het idee dat daar binnenkort een einde aan komt is net zo kortzichtig als het idee van Malthus dat er een tekort aan voedsel zou ontstaan, domweg omdat hij geen begrip had (of kon hebben) van de nieuwe technologische ontwikkelingen die zouden komen.
        Een tekort aan dergelijke projecten zie ik dan voorlopig ook echt niet als een probleem. Kijkend naar de ontwikkeling van de mens is het vrij reeel om, ondanks het feit dat we niet weten wat voor vernieuwing er binnenkort misschien zal komen, aan te nemen DAT er wat aan zal komen.

      • Ja, onderhoud is nodig. Maar dat is van een andere orde dan de aanleg van grote infrastructuurwerken. Ook zal er wel weer eens wat anders komen wat ge-infrastructureerd moet worden. Alleen weet je niet wanneer en in de tussentijd zit je met een groot overheidsbudget. Ze gaan het echt niet op een spaarbankboekje zetten.
        Dus, de economie aanjagen met infrastructuurwerken is meer een tijdelijke affaire. Zo is het volgens mij ook bedoeld door Keynes die er mee kwam om de crisis van de jaren 30 te bestrijden. Overheden mogen dan even wat lenen en meer uitgeven, maar daarna moeten ze weer terug in het hok. En daar zit het probleem. Ze gaan niet terugschalen. Ze blijven maar meer uitgeven.

        Overigens denk ik dat de mensen in China voorlopig aardig tevreden zijn met hoe het gaat. Het punt is wel dat het hen niet is gevraagd. De overheid heeft dit voor. hen besloten. We zullen zien hoe het verder gaat als ze genoeg hogesnelheidstreinlijnen hebben gebouwd. Ik gok erop dat de volgende stap een groot leger is.

      • Mensen in het westen blijven China ‘communistisch’ of ‘socialistisch’ noemen, maar het valt eigenlijk in een andere categorie, je zou het zelfs Nationaal Socialistisch kunnen noemen, hoewel ook dat niet volledig juist is.
        En ja er is eigenlijk maar 1 partij. Maar hoe die is opgebouwd en hoe je binnen die partij opklimt heeft heel veel te maken met twee zaken
        1 – hoe mensen voor jou/jouw ideeen/beleid stemmen
        2 – de effecten van jouw beleid.
        Zelfs de CEO van grote staatsbedrijven kan er zo uit worden geschopt indien zijn beleid de belangen van de bevolking schaadt.
        De staat bepaalt een aantal zaken en stelt doelen. Er wordt niet gekeken naar korte termijn winsten, maar lange termijn zaken. Zoals het verschaffen van banen, innovatie op bepaalde zaken etc. Voor lokale overheden worden ook bepaalde doelen gesteld. Bedrijven en lokale overheden zijn echter heel vrij in hoe ze die doelstellingen kunnen bereiken. Een ambtenaar die beleid voorstelt dat schadelijk is, verliest zijn baan.
        En anders dan in het westen, waar ambtenaren voornamelijk bestaan uit nitwits en ideologische debielen zonder enige echte kennis moet iemand die ambtenaar in China wil worden een staatsexamen afleggen dat heel veel verschillende onderdelen beslaat; goede beheersing van taal, staatsbestel, wetskennis en competentie in diverse andere gebieden, zeker de gebieden waar men voornamelijk op zal werken.

        In het westen worden ambtenaren maar zelden ontslagen. heb je eenmaal zo’n baan dan word je mischien overgeplaatst als je het te gek maakt, maar ontslag is heel zeldzaam. In China worden incompetente ambtenaren ontslagen, iets wat als een enorme schande wordt ervaren.

  5. Een Nobelprijs zegt mij door vervuiling in het nest weinig als het om soft science gaat en in sommige gevallen een combinatie met hard science.
    Waarbij de laatste gebruikt wordt om soft sceince een sturing te geven.
    Er kan, verborgen agenda politiek in verpakt zijn.
    De Dalai lama werd gebruikt om tegen de destijds paranoïde anti communistische Chinese mindset een punt te maken. Dus die kreeg even een Nobelprijs.
    Momenteel promoot men zelfs in Amerika het Chinese systeem. Met de kern productie, productie en nog eens productie. Maar ook hun social credit score system gluurt al om de hoek in vele Westerse landen.
    Produceren om het produceren.

    Als ik dan dat Crusoe VrAIdag verhaal van Hijseenberg erbij pak waar A.I en Krog de robot voor overproductie zorgde.
    Waardoor men meer tijd voor ‘bezinning’ kreeg erbij haal als verkoop argument. Het leven kreeg (meer?) waarde door niets meer te hoeven doen.
    Dan wekt dat de schijn op dat iedereen die erover beschikt een utopisch leven kan hebben.
    In dit geval waren het kokosnoten en vissen en meer had men niet nodig.
    De bassis behoeften (grondstoffen) waren plenty en in de nabijheid.
    Maar wat als je wat ingewikkelder spul wil produceren? Dan kan je vis en kokosnoten exporteren/ruilen tegen import van grondstoffen. Maar als de grondstof supplier zegt, ik heb niets aan jouw vis en kokosnoten die heb ik zelf genoeg. Zorg eerst maar dat je iets in handen krijgt wat we in de internationale ruilhandel als universeel ruilmiddel accepteren. Ofwel monetaire units.
    Wat dan?
    In een competitive market , letterlijk competitie net als tussen voetbalclubs.
    Zal talent en innovatie je een voordeel kunnen geven.
    Tenzij je in Saudi Arabië woont en iets hebt waar je niks voor gedaan hebt maar anderen een goede toepassing voor gevonden hebben.
    Dat heet dan mazzel hebben.

    Al Gore kreeg ook een Nobelprijs
    “Prize motivation: “for their efforts to build up and disseminate greater knowledge about man-made climate change, and to lay the foundations for the measures that are needed to counteract such change”

    Is het nu bewezen dat hij gelijk heeft?
    Misschien dat Rob Jetten een borstbeeld van Al Gore in huis heeft.
    #
    In 1974 won Friedrich Hayek de Nobelprijs, waarmee hij de Oostenrijkse School eindelijk de erkenning gaf die ze verdiende.
    #
    Het bewees wel dat zijn voorspelling over socialisme destijds door de puinhopen in socialistische staten met name de communistische landen waar te nemen klopte. Maar of daarmee de hele theorie van de Oostenrijkse school bewezen is blijft een vraag. Ik neem aan dat corruptie als factor geen grote rol in die stroming had.
    In 1974 was er nog steeds een felle koude oorlog gaande het kwam dus goed uit om Nobelprijs politiek te bedrijven.
    Inmiddels vecht men niet meer zo hard tegen communisme integendeel het lijkt of we er naar toe gestuurd gaan worden.

    Een diamant heeft voor mij nooit waarde gehad om te willen bezitten. Mijn waterput zit momenteel aan het einde van de regentijd helemaal vol. Bij de buren ook. Je zou het als waardeloos handelsmateriaal kunnen beschouwen. Anders gezegd er is overproductie geweest door de natuur wat mijn water weinig handelswaarde geeft. Ik handel niet in water het heeft wel waarde om te leven. Wat niet in een monetaire unit uitgedrukt hoeft te worden en een soort bestaanszekerheid dat ik genoeg heb om weer door de droge periode heen te komen. In Nederland lijkt het logisch dat iedere keer als je de kraan opendraait er water uit komt. Het is zo normaal dat je er geen waarde aan hecht behalve als je de rekening moet betalen. Terwijl ik het gratis heb.

    Ik zag in de reacties een discussie tussen Bertuz en Zafod over waarde van arbeid. Met een kuil graven en weer dicht gooien voorbeeld als bewijs dat Bertuz er naast zit. Ik voel wel dat Bertuz ergens een goed punt maakt maar dat schijnt Zafod vanuit eerdere filosofische beschouwingen anders te zien.
    Ik ga niet in details in deze discussie omdat er dan een welles niets situatie kan ontstaan. Het blijkt dat waarde ook weer eens subjectief is en vooral relatief gezien kan worden.

    Het hele concept van Monopoly, tekorten creëren en price rigging ofwel slim willen zijn wordt niet meegenomen in dit plaatje.

    Niet alleen in dit plaatje het is een terugkerend thema van naïviteit wat ik bij wat zich Libertariërs noemen waarneem..
    Het is een simplistische voorstelling dat een regulerende groep volksvertegenwoordigers. Welke we nog steeds als “De Overheid ” zien en noemen en daardoor onszelf als subject ervan te beschouwen. Zich niet met wat de Vrije markt genoemd wordt mag bemoeien.
    Men droomt zonder de realiteit van de mens als slimme vogel die overal een kans kan zien om op eigen voordeel uit te zijn
    Maakt niet uit hoe als ze hun zin maar krijgen.
    Er een Fairtrade mechanisme wat eigenlijk toegeeft, dat het eerder waarschijnlijk er niet zo fair aan toeging. Maar de praktijk laat zien dat het helemaal niet zo fair is. Je neemt onze producten af en jij mag jouw rommel bij ons slijten. Maar je moet wel door de muur met specificaties heen zien te komen. Honing is Honing maar in Europa wordt Honing gezien als gemaakt door een specifieke soort bijen.
    Bij diamanten als er genoeg zijn dan houd men ze in voorraad om de prijs hoog te houden. De hele diamant business is een Kartel. Olievooraden die in reserve gehouden worden om de prijs hoog te kunnen houden.
    Is dat goed of slecht of zit het spel nu eenmaal zo in elkaar? Het gebeurt, dat is de realiteit.

    Diegene die toegang tot grondstoffen hebben zijn dan de baas over de rest.
    Het is leuk dromen dat als je geen staatscontrole hebt of helemaal geen staatsorgaan en een vrije markt gecombineerd met een Libertarische utopie alles goed gaat komen. Maar dat kan alleen als er geen mensen met menselijke trekjes zouden zijn.

    We kunnen misschien leren dat we idealen en ismes waarvan we denken dat ze kunnen werken kunnen hebben. Maar deze in de praktijk totaal de vernieling in geholpen kunnen worden als we menselijke trekjes buiten beschouwing laten.
    Elk project of proces met enige besef van wat research (geschiedenis) ons leerde.
    Zal aan kwaliteits/proces controle moeten doen om het binnen bepaalde grenzen onder controle te hebben.

    • “Met een kuil graven en weer dicht gooien voorbeeld als bewijs dat Bertuz er naast zit.”

      Een prijs voor arbeid komt tot stand door vraag en aanbod. In dit voorbeeld is er noch sprake geweest van vraag noch van aanbod.

      • @ Zero; Door de kuil dicht te gooien, voorkom je dat je geen claim aan je broek krijgt mocht er iemand in de kuil vallen.

  6. Ik schreef hierboven.
    Zero 30-09-25 at 12:49

    Diegene die toegang tot grondstoffen hebben zijn dan de baas over de rest.

    Nu kom ik op geopolitiek spel uit. Namelijk hoe wordt ik de baas over grondstoffen waarmee een ander over mij de baas kan spelen.
    Dan kom ik uit op wat gedachten uitwisseling met Nico de geit
    Dat het zwaard de doorslag kan geven en geweld werkt.

    De V.O.C. was goed met onderhandelen met schepen in de buurt waarop kanonnen stonden die even alles plat konden gooien.
    Tevens makkelijk als de concurrentie voorbij kwam varen en je van je lading willen verlossen zonder er wat voor te betalen. Thuis ging men op zondag naar de kerk maar in den vreemde was hun God schijnbaar blind . Maar goed ze deden meestal zaken met barbaren die niet gedoopt waren dus die vond hun God niet belangrijk genoeg om gered te worden. Alleen de doop en bekering kon hun redden.

    Je zorgt dat je veel zwaarden hebt en grondstof vriendjes maakt. Met deze verdragen tekenen dat als ze bedreigd worden jouw zwaarden ingezet gaan worden. En met niemand anders zaken doen. Ook zonder veel geweld maar wel op alleenrecht uit zijn werkt voor een bepaalde periode.
    De Nederlandse schepen waren lang alleen in Japan toegestaan en hadden eigen havenkwartieren. Ons porselein en veel huishoud snufjes deden via Holland hun intrede daar.

    Een ander land wat met hetzelfde doel speelt. Wil dan diegene die verdragen met je heeft omkopen of zorgen voor een interne opstand. Er worden nieuwe garanties en verdragen gesloten dat andere zwaarden nu de bescherming gaan bieden.

    Gezegend is het (ei) land waar het eten aan de boom groeit de rest voorradig is maar geen overvloed. En geen strategisch belang heeft. Voor de rest zal je altijd op de tentakels van ongebreidelde hebzucht en machtswellust kunnen rekenen die de meeste middelen heiligen om hun doelen te bereiken.

    Sommige leggen de schuld bij een bepaalde genetische stroming of wat Elite genoemd wordt en allerlei verborgen genootschappen en het financiële systeem. Zelfs een clubje mensen etende reptielen. Buitenaardse inneming en ga zo maar door.

    Dat kan waar zijn of waarheid bevatten.
    Maar is hetgeen wat zich dan een mens kan noemen waarvan ik hoop dat het merendeel dat is, dan helemaal niets te verwijten?
    Volgens mij zijn er twee voor een dans nodig. Is een salesman die weet dat de concurrentie het veel beter kan maar de concurrentie de grond in boort om zijn provisie te krijgen eerlijk bezig? Waar ligt de grens van een leugentje voor bestwil? Doping gebruikt en sabotage om te winnen. Sport ondergeschikt gemaakt aan de sponsors, verloopt dat eerlijk? Staats/gemeente contract aanbiedingen die zulke specifieke eisen hebben of het project zodanig ontworpen is dat alleen een specifieke partij aan de eisen kan voldoen.
    Ons handelen in den vreemde waar de gouden eeuw uit voortkwam en de Kerk een centrale rol speelde. Waar de hervormde sektes de baas waren over een land vol met voorbeeldige devote Christenen. De gemiddelde devote mens zich echt niet zo druk maakte hoe het tot stand gekomen was en het vaak niet eens wist. Ze kregen wat verhalen over ongedoopte barbaren en dat was dan geen probleem. Dan hadden ze zich maar tot hun God moeten laten bekeren die heidenen waren het kwade op twee benen.

    Bekijk het eens vanuit een andere hoek.
    Ja er waren mensen die rücksichtslos Multinationals gesticht hebben. Patent ideeën deden jatten met kleine camera’s bij een bezoek aan een fabriek ofwel industriële spionage. Omkoping of chantage bij politici zelf in de politiek gingen of zaten. Mensen uit geruïneerd en uit de roulatie genomen hebben. Nu maken velen naïef gebruik van cloud data storage. Daar kan een goed programma hoeft niet eens A.I te zijn op keywords zoeken.
    En al je Cadcam design werk vanaf geplukt worden.
    De ‘onschuldige mens ‘ doet er zelf vaak spannend met een James bond gevoel aan mee.

    En toch, zou je zonder computer, straalmotorvliegtuig, goede auto medische technologie en veel meer, willen en kunnen leven?
    Vanuit mijn whoo whoo visie bood het ook de mogelijkheid om met goede intenties niet wetende wat er achter de schermen gaande is. In deze sectoren prachtige ervaringen op te doen een specifiek vak leren. Eigen ideeën realiseren en gelukkig gezond een harmonieus gezins en gemeenschaps leven te hebben.
    Sommige dingen die hun tijd vooruit waren werden tegengehouden.
    Er is zoveel waarvan je zou kunnen zeggen dat als dat er doorheen gekomen was we veel verder hadden kunnen zijn. Maar dat is “als dan had” geleuter. Het is niet gebeurt.
    Verder dan wat, lopen we achter op een schema en zo ja welk schema is dat dan?
    Als het echt zo innovatief is dan zal dat waarschijnlijk op een ander moment wanneer de kaarten anders geschud zijn weer opgepakt kunnen worden.

    Als we de wereld zouden kunnen opdelen in wezens met goede en kwade intenties. Dan hebben velen goede het kwade een handje geholpen en het kwade ook redelijk wat goede dingen/ervaringen achtergelaten.
    Zo lang dat concept van goed tegen kwaad tussen onze oren aan het rondspoken is. Wanen we ons meestal aan de goede kant. Als we ervan af wil stappen dan wordt het moeilijk. Men zal eerst in moeten zien dat ook dat waarvan er zonder de gevolgen te kunnen overzien zogenaamd goed doen of alleen maar denken dat we op de juiste manier bezig te zijn. Ook kwaad kan voortbrengen. Mijn partij is goed bezig mijn standpunt is goed en daarom haat ik jou.
    Ik ben goed bezig maar jouw geloof is het kwade hup een Kruistocht ertegenaan. Elkaar verraden en denken goed bezig te zijn.
    Hoe krijgen we het verzonnen?
    We kunnen denken dat veel in het verleden speelde maar het mechanisme is momenteel heel actueel extreem waarneembaar.
    We hoeven voor niemand goed bezig te zijn ook niet voor onszelf. Gewoon spontaan blijven zonder oordelen wel je grenzen aangeven is genoeg voor mij.

    • Als je grondstoffen niet weet te winnen of niet kan veredelen/raffineren of weet te vermarkten, heb je toch nog aardig wat hindernissen te nemen.

  7. Om de twee, drie weken wordt, “Heil Karl, de Schepper van armoede en ellende” weer netjes afgestoft, om iedereen eraan te herinneren om hem niet te vergeten.

    Terwijl Karl heeft nooit een bedrijf geleid.
    Nooit een politiek ambt bekleed.
    Nooit toezicht gehouden op een boekhouding.
    Nooit een baan gehad, welke baan dan ook.
    Werd gesteund door zijn vriend Friedrich Engels gedurende zijn hele leven.
    En vergeet ook niet dat alle toepassingen van zijn theorieën, zijn op een grote mislukking uitgelopen, en heeft miljoenen levens gekost.

    En dan hebben we Ronald Reagan who tells the story, of the little girl who wanted to be President, so she could help the homeless. https://www.youtube.com/shorts/RNLDDLNBe1w

    • Wat bedoel je? Joggers?

      Nee, eerst hadden we die niet en danzkij de vernietiging, en later de bezetting, van Europa door de US hebben we ze nou wel.

      Gee, thanks ….!

      Maar geen nood, de wal zal altijd het schip keren, en je zult er nog wel achter gaan komen wat Trump’s ware intenties zijn en dan zullen jij en de jouwen niet meer lachen. Hij is jullie aan het slopen. Mark my words.

  8. US BARMY ARMY
    Door Seneca – 01-10-250
    “Het Amerikaanse leger krijgt langzamerhand de slagkracht van een gemiddeld Europees leger?”

    Geschreven bij Gabriel Honrada is a PhD student at the Peoples’ Friendship University of Moscow, Russia. His research interests are political-security affairs in the Indo-Pacific and Rusland, and he has a Russian propaganda point of view..

    The People’s Friendship University of Russia (PFUR), also known as RUDN University, is ranked globally by various organizations, such as #316 in the 2025 QS World University Rankings

    For yet another year, Massachusetts Institute of Technology (MIT) has been ranked as the best university in the world.

    De bewering dat het Amerikaanse leger “geleidelijk de gevechtskracht van een gemiddeld Europees leger krijgt” is gewoon onjuist en lachwekkend. Het Amerikaanse leger heeft een gevechtskracht aanzienlijk groter er sterker, dan die van een gemiddeld Europees leger bij elkaar..
    https://www.youtube.com/watch?v=yngC0KhC6wU

    • Dat het leger van de VS een stukgroter is dan het gemiddelde Europese leger is wel waar. Dat het beter is uitgerust ook. Evenals het feit dat het flink duurder is.
      Maar hoewel de VS nog steeds uitgaat van het idee dat als het maar duurder is het ook wel beter zal zijn blijkt dat nogal tegen te vallen. En het verhaal van die enorme kracht van het leger van de VS is gebaseerd op voornamelijk mythen en achterhaalde informatie.
      De macht van de strijdkrachten van de VS is gebaseerd op 3 pijlers
      1 – verkenning en informatie. Daar is de VS nog steeds groot in, het aantal satelieten speelt daar in mee.
      2 – de kwaliteit van de ‘special forces’. Ook die zijn absoluut nog steeds van top kwaliteit, maar men moet er rekening mee houden dat die slechts een zeer klein deel van de strijdkrachten vormen
      3 – de mogelijkheid die macht over de hele wereld te projecteren. Hier ligt het probleem; de VS houdt nog steeds vast aan hun vliegdekschepen, maar die zijn obsoleet geworden, net zoals slagschepen dat waren na de opkomst van vliegdekschepen. Drones en hypersonische raketten kunnen binnen enkele minuten een vliegdekschip tot zinken brengen. Zelfs als de vliegtuigen voor die tijd kunnen worden gelanceerd hebben ze geen plek meer om naar terug te keren.
      Daarnaast heeft de VS al jarenlang de bevoorrading op zee verwaarloosd en wegbezuinigd waardoor de begeleidende kruisers nu ergens een haven moeten zoeken om hun voorraad raketten aan te vullen waar die voorheen op zee konden worden aangevuld. Ook heeft de VS niet langer de bendodigde logistieke mogelijkheid om een troepenmacht zoals tijdens de Goldoorlogen snel samen te stellen of te verplaatsen.

      Om het allemaal nog erger te maken is het topzwaar geworden, er is een steeds groeiende ratio van hoge officieren vs manschappen, de meeste officieren hebben nauwelijks echte ervaring en houden nog steeds vast aan verouderde doctrines. Hoe rampzalig dat uitpakt kunnen we zien in Ukraine, waar uitrusting, training and planning allemaal door het westen werd gedaan en er nu iets van anderhalf miljoen slachtoffers aan Ukrainse zijde zijn zonder enig voordeel te hebben behaald terwijl de verliezen aan de Russische zijde slechts een fractie daarvan bedragen zoals ook kan worden afgeleid uit zowel de gevangenen ruilingen als de ruilingen van lichamen.

      En alsof dat allemaal nog niet genoeg is heeft de VS intussen ook China flink tegen zich in het harnas gejaagd. China heeft vrijwel een monopolie op het raffineren en verwerken van zeldzame metalen en heeft de uitvoer daarvan naar de VS al flink beperkt. Dat gaat enorme gevolgen hebben voor de wapenindustrie die voor heel veel zaken afhankelijk is van dergelijke metalen.
      De VS heeft ook helemaal niet de productiecapaciteit om hun wapenindustrie zelfs maar in de buurt te krijgen van de Russische, laat staan de Chinese. En als zou je fabrieken uit de grond stampen EN de benodigde materialen ergens verkrijgen dan speelt er nog mee dat de blanke bevolking enorm krimpt tov de gehele bevolking van de VS. En hoewel niemand het openlijk wil toegeven wordt het steeds duidelijker dat de DEI samenstelling van de werknemers en leidinggevenden de kwaliteit niet ten goede is gekomen, op geen enkel vlak.

      Heel veel (veel te veel) Amerikanen leven nog steeds in de waandenkbeelden dat de VS militair gezien nog steeds even machtig is als tijdens de Golfoorlogen en dat is al heel lang niet meer zo. En zelfs die Golfoorlogen zijn nauwelijks als ‘winst’ aan te merken.
      Uiteindelijk is de VS uit Iraq en Afghanistan gezet door vastberaden maar laagopgeleidde, relatief licht bewapende mensen. Zo ook de absolute vernedering door Yemen, het armste land in het Midden Oosten dat, ondanks vele bombardementen tot 3x toe een Carrier battle group op de vlucht heeft gejaagd. Evenals de afgang van de aanval op iran die nauwelijks effect heeft gehad EN heeft laten zien dat Iran in staat was om binnen korte tijd de voorraad aan luchtafweer raketten van Israel en de VS uit te putten tot het punt dat israel in paniek raakte omdat ze niet alleen niet voldoende raketten hadden, maar ze ook niet snel genoeg kunnen maken en die luchtafweer raketten duidelijk onderpresteren tegen belachelijk hoge kosten.

      • Wel grappig om te zien dat we kunnen denken dat onze input naar Karel enige invloed op hem zou kunnen hebben. Hij heeft ons allemaal flink bij de ballen te pakken en krijgt er volgens mij juist meer energie ervan. Hij parasiteert op onze energie om hem te proberen van iets te overtuigen.
        Wie moet Karel morgen voer geven?
        Volgens mij is het de beurt van Johannes.

      • @Zero
        Soms heb ik even tijd en dan zet ik wat neer. Wat ik grappig vind is dat Karel T ongeveer net zo veel aandacht aan feiten besteed als de gemiddelde ultra-linkse woke-figuur.
        Maar aan de andere kant is het soms gewoon angstwekkend als je ziet hoe onvoorstelbaar slecht geinformeerd de gemiddelde Amerikaan is over de stand van zaken in eigen land, eigen financien en eigen militaire macht. Maar ja, als je kijkt naar de kwaliteit van het openbare onderwijs in de VS dan verklaart dat een hoop.

        Karel T leeft, zoals ik al vaker heb gezegd, in een klein wereldje dat volkomen losstaat van de realiteit van veruit de meeste mensen in de VS.
        Wat ook grappig is, is dat zijn eigen voorbeelden vaak aantonen hoezeer dat het geval is

      • Het brengt leven in de brouwerij ik ben ook geen standaard type te noemen. Volgens mij zit het hier redelijk vol met unieke mensen die niet in een standaard hokje te duwen zijn.
        Hetgeen ik mezelf afvraag is hoe komt het dat als het zo absurd en dik er bovenop kan liggen dat ik überhaupt de moeite neem om een reactie te geven.
        Ook als we tijd overhebben zou er geen rationele aanleiding hoeven te zijn om tegen een blok beton aan te gaan schrijven.
        Misschien is zijn bezoek aan de site een soort therapie en onze reaties op hem ook. Misschien heeft deze hele site een soort therapeutische functie.

        Hij heeft iets van een knul die in de klas er van alles uit kan flappen en er mee weg komt en als Jantje maar een tiende zou doen de klas uitgestuurd wordt.
        Hij is een beetje onze Karel geworden en kan met sommige zaken een scherpe analyse maken en dan inderdaad mag zeggen.
        En toen was het stil.
        Hij doet in ieder geval niet zielig weet wat hij wil kan een klap uitdelen en ook goed incasseren..
        Je kan met hem gezellig sparren. Misschien is dat hetgene wat het aantrekkelijk maakt om even in de ring te stappen en een reactie te geven. Hij lokt het recht toe recht aan uit met hengels uitgooien en vraagt erom.
        Saaie boel zonder Karel en zoals Johannes het kan uitdrukken als adder gebroeders onder elkaar.
        Groet en nog veel sparring plezier toegewenst.

      • “Z” 01-10-25 at 21:22

        https://www.youtube.com/watch?v=nw7jRsmFCY0

        Dit is niet té moeilijk…
        Take Bill Maher for instance, he saw the light..

        Het “illusoire waarheidseffect”, is de rede dat er mensen zijn, die liever in een leugen geloven, dan de waarheid aannemen en/of te accepteren.

        Dit fenomeen treedt op doordat de hersenen vertrouwdheid verwarren met nauwkeurigheid. Uitspraken die gemakkelijk te verwerken zijn, voelen beter aan, simpelweg omdat ze al eerder zijn waargenomen.
        Dit is gewoon “Psych 101”, wat je leert op de eerste dag.
        https://www.youtube.com/watch?v=RxlopbcfXpQ

      • Karel Tichmann
        01-10-25 at 22:45
        “Z” 01-10-25 at 21:22

        Psyche Zero-o-Zero
        Heb de eerste video gekeken. Zonder applaus is het niet veel behalve wat populistische geopolitiek bedrijven en in de Islamitische wereld de vrouwen tot opstand wil wekken. Goh toevallig wonen er veel in Iran en daar hebben we toevallig indirect of directe ruzie mee.
        Hij kan moeilijk de anti Islam kaart spelen maar wel in die groep onrust stoken.
        Er zat een opmerking gevolgd met applaus die dat duidelijk maakte. Als iemand anti islam zou zijn dan maakt deze zich niet druk om hoe de vrouwen behandeld worden. Het haalt er daarom ook wat andre etnische of culturele gebruiken bij om het onderdrukken van vrouwen in het algemeen te verkopen. Maar de focus was eerst om de klederdracht belachelijk te maken. Met applaus en lachen zodat vrouwen die dat moeten en deze clip zien beïnvloed kunnen worden. Daarna ging de bal naar Iran.
        De tweede heb ik niet helemaal afgekeken het boeide niet meer.
        Goedkope populistische humor met een sturende ondertoon. Psych 101 is te doorzichtig goedkoop en gevaarlijk tegelijk.
        In dit soort valkuilen trappen nu net mensen die elkaar naar de strot gaan vliegen met opinies waar ze zich helemaal niet druk over hadden hoeven te maken.

      • “Z”… (De 2e video is beter…)

        “Everything I needed to know about Islam. I learned on 9/11”..

        Psych 101: Is te doorzichtig goedkoop en gevaarlijk tegelijk? Gevaarlijk voor wie?
        The issue of women’s rights in Islam, has been a contentious area of discussions and intense debates both in the Muslim world and in the West.
        It’s nothing new.

        It has nothing to do with costumes. But with the fundamental principle of human rights that denying freedom to any individual, including Muslim women, is just wrong.

        Organizations worldwide condemn this practice as a violation of basic human dignity. Restrictions on freedom BASED on religion, gender, or any other characteristic are opposed by numerous human rights groups and international bodies all over the world..

        Its my understanding that traditional interpretations of Hinduism in Nepal also have oppressed women, though there are also some Hindu philosophical ideals of equality.

        Societal practices like dowry, restrictions on widow remarriage, and the outlawed practice of Sati have historically disempowered women for ages.
        These patriarchal attitudes are reinforced through cultural and family-level discrimination, leading to restricted life opportunities and gender-based violence despite Nepal’s progressive constitution and women’s ongoing struggles for liberation…

        Like the “Kumari” (Two years old girl) is right now seen as the living embodiment of the Hindu goddess Taleju and lives in isolation within a temple until she reaches puberty.
        Could be seen as child abuse.

        Like while seemingly contradictory, holding a stance against the death penalty, while supporting abortion rights

        Psych 101 maybe wrong in your eyes, but it’s always the truth…

      • Karel waardering voor je inzet voor edele doelen.
        Misschien dat ik geen invloed op je heb maar anderen duidelijk wel.

      • Imperial overstretch wordt dat meestal genoemd, het verlangen om een onredelijk groot gebied te controleren. Alle empires gaan daaraan ten onder. Van Alexander de Grote, de Romeinen, de Ottomanen, Spanjaarden en Portugezen, Nederlanders, Britten en nu de Amerikanen. Het is natuurlijk nergens voor nodig. Als ze braaf op hun eiland zouden blijven zitten en zich geopolitiek isoleren hadden ze zich beter kunnen ontwikkelen met goed onderhouden infrastructuur, betaalbare gezondheidszorg, deugdelijk onderwijs en acceptable criminaliteitsstatistieken. Maar nee, de mannetjes aan de top moeten zo nodig op de top van de globale apenrots zitten. Als je dan toch bestuurd moet worden kan dat misschien maar beter gedaan worden door Leviathan 2.6

      • Mijn reactie is voor @Johan P.
        In het geval dat niet helemaal duidelijk is.

      • @Johan,

        Ach, Johan, laat dat kind toch spelen in z’n illusies.

        Hier nog een voorbeeldje van China.

        https://www.zerohedge.com/news/2025-10-01/china-has-surpassed-us

        Niet alleen outproduces China de VS met energie, infrastructuur en industrie, en niet zo’n heel klein beetje ook, maar het heeft bv ook nog eens geen jogger probleem, waardoor de steden beschaafd en leefbaar zijn, ipv verloederede, dichtgespijkerde winkelstraten vol afval en crack ho’s en pimps dankzij ‘civil rights’ en forced ‘integration’ en tent cities, zoals in o.a. L.A. en San Francisco, wat eens magnifieke steden waren, gebouwd door en voor blanken. Ook doet China niet aan DEI zoals de VS de afgelopen 60 jaar heeft gedaan zodat de best gekwalificeerde op de juiste plek zit ipv de minst gekwalificeerde in de VS, waar zware criminelen gewoon vrij rond lopen en dagelijks roven, verkrachten en moorden met elk jaar tienduizenden slachtoffers, dankzij het woke US justice system.

        Natuurlijk is het niet 1 op 1 te vergelijken, er zijn wel degelijk grote ideologische verschillen met verregaande consequenties voor de bevolking, maar goed, Chinezen zijn ook geen blanken en zien dat wellicht heel anders, maar wat China doet / heeft gedaan kwa ontwikkelingsbeleid van het land zit redelijk in de richting van Nationaal Socialisme. Dit zouden / hadden wij ook kunnen doen, ware het niet dat wij – het westen – dankzij zwakke schakels geïnfecteerd met en overgenomen zijn door een vijandige parasiet die ons sloopt. Dat is de kudde mammoeten in de kamer waar Karel T het liever niet over heeft.

    • “Z”..

      Inzet voor edele doelen”?

      “Liberty and justice for all” is the final line of the U.S. Pledge of Allegiance and represents core American ideals.
      It expresses the national aspiration that every individual in the United States, regardless of background, should experience freedom and receive fair and equitable treatment under the law.

      https://www.youtube.com/watch?v=RFtP_dtz-xM

      It represents an aspirational “American way of life”.

      • Ik schrijf nu even hardop in mezelf wat ik zou kunnen schrijven naar een ‘betonblok’ en of dat enig nut zou hebben.

        Ik weet het, a Pledge of Allegiance is serious business een edele belofte en daar heb jij als voorbeeldig Amerikaan ook aan te houden. Dat waardeer ik.
        De vrouwen in Nepal zullen jullie eeuwig dankbaar zijn voor je inzet over vrouwenrechten in ieder geval op deze site.
        Ik zal ze doorgeven dat ik een hele rijke Amerikaanse man ken die zich voor hun zaak inzet en de verlossing nabij is. Please ladies do not give in to despair your Saviour is working hard for your liberation. He comes from a country which is liberating almost the whole world so they know what they are doing and are very experienced. Everywhere when they leave people are sad they are gone.
        Of blijft het alleen bij hete lucht of pen op papier verplaatsen om even Zero ergens van te overtuigen?
        Tjonge wat zijn die vrouwen in Nepal me toch een partij onderdrukt. Als de man vreemdgaat dan snijden ze als hij slaapt even een uitsteeksel uit de weg.
        Je hebt hier over de honderd etnische groepen. In ééntje ervan heb je in afgelegen dorpen een gemeenschapshuis, klinkt als Rodi House. Waar jongens van een ander dorp kennis kunnen maken met de meisjes. Ze houden onder elkaar een soort zangwedstrijd met wie elkaar kan aftroeven met slimme opmerkingen. De jongens aan één zijde en de meisjes aan de andere kant. De meiden gaan een worstelwedstrijd niet uit de weg en pakken de jongens flink aan. De vrouwen zijn hier aardig strijdbaar en krijgen veel voor elkaar. En zijn totaal niet op hun mondje gevallen en kunnen flink tekeer gaan tegen de man. Ook met potten en pannen gooien en meppen De Sherpa vrouwen en van meerdere etnische groepen kunnen ook rijstwijn drinken als een Tempelier. Maar in het openbare officiële verkeer is het meer formeel. Men is hier kien op traditie en positie in de gemeenschap.
        Terwijl jij ergens iets gelezen of gehoord hebt en dan even een heel land met veel etnische groepen over één kam gaat scheren en mij daar mee wil overtuigen. Ik trap niet in deze goed en slecht valkuilen.
        Je zit hier puur Woke te doen zonder detail kennis en dat is het gevaar van populistische media waar ik op doelde.
        Een fanatieke opstelling over iets waar je eigenlijk helemaal niet opgewonden over hoeft te doen.
        Zoals je patriotic duty erbij slepen terwijl het merendeel van deze vrouwen niet in Amerika woont en wat in Iran en Nepal gebeurt buiten je patriotic duty valt. Ondanks dat 101 waar kan zijn.
        Het gaat om hoe je ware zaken een verpakking geeft of gebruikt om een doel te bereiken.
        Dat resulteert met deze influencers dat mensen zich druk gaan maken wat eigenlijk niet hoeft.
        Waar je dan ingetrapt bent en je nu aan het uitdragen bent zonder dat je het in de gaten hebt.
        Als morgen dan je 101waarheidsgoeroe je wat anders gaat voeren dan heb je weer wat om je druk over te maken en op deze site een link kan plaatsen en een mening over kan hebben.
        Zaken waar je je eerder nooit zo druk om gemaakt hoeft te hebben of helemaal niet aan gedacht had. Dat is de kracht van media.
        Het is namelijk makkelijker een voorgekauwde brok te accepteren en te gaan verkopen dan kritisch kijken naar waar stuurde men op aan.
        Dat is het gevaar, wat je iemand kan uitleggen maar niet laten snappen. En al helemaal geen cheerleader die constant de koude oorlog propaganda specialist is en ons ervan wil overtuigen dat hij in het beste land van de wereld woont. Dat is best wel schattig en ik ben blij dat je goed terechtgekomen bent.

        Ik besluit toch maar niets te schrijven. Einde hardop in mezelf schrijven.

      • “Z”
        “ik ben blij, dat je goed terechtgekomen bent.”

        “It’s amazing with a few words and/or a few questions, what you can accomplish.”
        Thanks for the entertainment…

      • De entertainment waarde is wederzijds
        Het verschil zit hem erin dat jij in de propaganda trapt zonder feitenkennis en helemaal geen moeite doet om daar enige aandacht aan te besteden.
        Iemand flapt er wat uit op YouTube en hup de forward the truth knop indrukken.
        Minions are a species of mischievous and loyal creatures that serve villains.
        Je zit exact in het segment waar je moeite mee hebt als ze aan de andere kant van het spectrum staan. Beide hetzelfde beïnvloed maar het niet in de gaten hebben.
        Als je het bewust doet dan wens je nog veel , in je vuistje lachen plezier. Niet huilen als het terugkomt.

    • @Ketter
      Vooruit, een overheid kan grote infrastructuurwerken aanleggen: wegen, treinrails, pijpleidingen en meer van dat spul. Zowel in China na het communisme, als in Duitsland na WO1, de hyperinflatie van 1923 Weimar gevolgd door de crash van 1929, is er in beide gevallen een heleboel op te bouwen. En dan? Wat als alle grote infrastructuurwerken er liggen. Wat gaat de staat dan doen?
      Mag ik jullie er aan herinneren dat Duitsland wederom een opbouwfase heeft gehad na WO2, ditmaal zonder een grote staat. Kortom, jullie kunnen alleen wijzen naar een vrij specifieke situatie waarin grootschalige staatsinterventie nuttig kan zijn. Daar buiten is het altijd rampzalig.

      • Het gaat totaal niet om staatsinterventie an sich, het gaat om de intentie van die interventie. De communistische Chinese staat zal niet kleiner zijn geweest dan de huidige. De Sovjet staat was beslist niet kleiner dan de huidige Russische. Het doorslaggevende verschil tussen bv de Weimar staat en de NS staat was niet de grootte ervan maar wat het wilde bereiken. NS betekende een werkelijke staat die werkte voor Duitsland – en die aan niemand verantwoording aflegde behalve de Duitse natie – terwijl de Weimar staat een ‘democratische’ poppenkast was, geheel zoals wij dat thans ook hebben. Één die naar de pijpen danst van de UN. En dát, en niks anders is het hele verschil. China is geen ‘democratie’, Singapore ook niet, Belarus ook niet, en daar doen de overheden ook niet hypocriet over.

        De huidige 3e wereld immigratie bv is geen onvermijdelijk probleem waar onze staten alle mogelijke moeite voor doen dit op te lossen cq voorkomen. Nee, het is juist het doel van onze ‘staten’, omdat het UN beleid is. De UN is een front voor vijandige entiteiten die ons willen genocideren. Kalergi plan, hallooo! Het zou totaal geen enkele moeite of geld gekost hebben deze invasie van 3e werelders te voorkomen. Als ik het voor het zeggen zou hebben is het binnen een half jaar permanent opgelost en daar zou ik een significant kleinere – maar wel andere – staat voor nodig hebben. En dat terwijl de belastingen eveneens drastisch zouden verminderen. Maar dan moet ik niet gehinderd worden door ‘democratie’, welke ik dan ook onmiddelijk zou afschaffen, daar ‘democratie’ een voor die vijandige entiteit ideale omgeving is waarin het kan gedijen.

      • Als je denkt dat het voornamelijk om de intentie draait, dan heb je het artikel niet goed begrepen. Zolang de staat maar doet wat jij wilt, dan is het goed. Newsflash: het kan de staat niet zoveel schelen wat jij vindt of wilt. Nu niet met multikul en klimaat hysterie, toen ook niet. En ook de Chinese overheid komt je niks vragen.

      • Overigens, over vijandige staatsinterventie gesproken.

        Wat dacht je van de gedwongen integratie van zwarten in de US in de blanke maatschappij? Duizenden federale troepen werden naar het zuiden gestuurd om die blanken even te dwingen zwarten toe te laten in hun dagelijks leven. In hun scholen, hun woonwijken, hun winkels, etc. Nou, we zien de gevolgen, ook van het stemrecht en welfare voor zwarten. Maar ja, dat was dan ook precies de bedoeling ervan. Duidelijker voorbeeld van vijandige ‘staats’interventie is niet denkbaar. Wel zeer veel meerdere daarvan welke onze maatschappij(en) compleet gesloopt hebben.

      • Precies wat ik en andere libertairen zeggen: de staat doet wat zij zelf wil. Jij komt dan met voorbeelden aanzetten als grote infrastructuurwerken: kijk eens hoe mooi de staat kan zijn. Nee, dat kan ook zonder een staat. En kijk eens wat je erbij krijgt als de staat gecorrumpeerd raakt. Oprotten met dat ding!

      • “En ook de Chinese overheid komt je niks vragen.”

        Nee, en dat hoeft ook niet. De staat hoeft ook helemaal niet te weten hoe ik denk over elk detail. Maar één ding is wel zeker, de Chinese overheid is niet anti-, maar pro-Chinees. En het werkt vóór het welzijn van de natie, China, niet er tégen zoals álle westerse ‘overheden’ dat wel doen omdat deze zonder uitzondering anti-nationalistische bought and paid for democratische poppenkasten zijn en het vijandige UN beleid uitvoeren.

        Dus nee, idd, het bankenkartel, hun front de UN, hun alfabet agencies, hun gecreëerde megaconglomeraten en hun bought and paid for poppenkasten maskerend als ‘overheden’ kan het niks schelen wat ik ergens van vind. En dat is dus het probleem.

        Ik zal China niet ophemelen want in China gebeuren zulke walgelijke dingen wat bv betreft dierenleed, dat tart echt élke beschrijving. Punt is dat wat er bereikt is in een halve eeuw te danken is aan een pro-nationalistische Chinese staat. Daarentegen wat er bij ons bereikt is in diezelfde tijd is te danken aan een ‘democratische’ anti-nationalistische=vijandige poppenkast.

        Onnodig autistisch geneuzel over de ‘Oostenrijkse school’ of Keynesiaanse praktijken zijn van ondergeschikt belang. Maar als dat je amuseert moet je dat uiteraard blijven doen. Ieder z’n meug.

      • En als het bankenkartel het niet is dan komt er wel een andere organisatie die via het instrument van de staat jou een oor komt aannaaien. Je moet wegkomen van de poppetjes en naar de hogere structuren kijken die misbruik mogelijk maken. En ja, dan kom je uit bij oa Oostenrijkse School economie waar mensen zelf bepalen wat ze wel en niet accepteren, waar ze wel en niet voor willen betalen. Ophouden met die slavenstructuren. Dat er situaties te verzinnen zijn waarin zoiets wel eens nut zou kunnen hebben en dat er historische voorbeelden te geven zijn waarin dat daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, geloof ik graag. Maar de prijs die je ervoor betaalt is veel te hoog.

      • “Jij komt dan met voorbeelden aanzetten als grote infrastructuurwerken:”

        Geenszins, het heeft niets met het artikel te maken. Dat was slechts een voorbeeld om de kinderlijke illusies van ene Karel T van een ander perspectief te bezien. Grote infrastructurele projecten kunnen mij persoonlijk niks schelen.

        Maar ook hier wordt het duidelijk dat hoewel een maatschappij van honderden miljoenen, laat staan miljarden mensen sowieso wel degelijk grote, moderne infrastructurele constructies nodig heeft om efficient te kunnen functioneren laat de Chinese overheid zien dat het hier dan ook prioriteit aan geeft omdat het de maatschappij ten goede komt, terwijl de democratische poppenkast/nepoverheid in de US bv liever triljarden belastingdollars naar ‘bondgenoot’ Israel stuurt – die als dank hun marineschepen aanvalt, hun wolkenkrabbers opblaast en het voltallige US Congress er mee omkoopt – en in de zakken van megaconglomeraten van de wapenindustrie schuift om er vervolgens allerlei oorlogen mee te gaan voeren welke absoluut niets met de veiligheid van de US te maken hebben en waarmee de US alleen maar (meer) vijanden creëerd, ipv het besteed aan hoognodig onderhoud en aanleg van zulke zaken. Ook hier weer, wat is de intentie van het beleid? Liever gezegd, welk land heeft een overheid en welk niet?

      • En daar gaan we weer: de overheid zou moeten doen wat ik wil.

        Ik geef het op.
        Voor sommige mensen is het blijkbaar te moeilijk om te zien waar het probleem zit. Dan concentreren ze zich op kwaadwillende actoren, die er altijd zijn, en niet op de mechanismen die door deze actoren gebruikt worden. Mensen met diabolische plannen zijn er altijd geweest en zullen er altijd zijn. Je moet het ze zo moeilijk mogelijk maken. Mensen zijn altijd de zwakke schakel. Je kunt ze omkopen, bedreigen, ideologisch corrumperen, je kunt er seks mee hebben. Je kunt van alles doen. Alle mensen tegelijk omkopen/bedreigen/corrumperen, dat gaat een heel stuk moeilijker worden.

      • “En daar gaan we weer: de overheid zou moeten doen wat ik wil.”

        Dat zijn niet mijn woorden, noch is het mijn wens. Dat maak jij ervan.

        Ik kan ook zeggen; “En daar gaan we weer: als iedereen maar zou doen wat ik wil.”

        Voorlopig doen bv China en Singapore, beide landen met werkelijke overheden, het 25 x beter dan welk westers land dan ook. Mmm, hoe zou dat toch komen? Zou dat komen omdat deze 2 landen – van zeer groot tot zeer klein – bestuurd worden door etno-nationalistische Chinezen die uitsluitend beleid voeren wat het beste is voor hén, ipv alle westerse landen die ‘bestuurd’ worden door poppenkasten die werken voor de vijanden van die landen. China heeft het schijt aan de UN, en gebruikt die poppenkast slechts in hun eigen voordeel wanneer dat zo nu en dan in hun kraam past, en doet niet aan klimaatonzin, behalve de onderdelen er voor produceren en die verkopen aan Europa, ook niet aan ‘open borders’, ‘vluchtelingenverdragen’ en al helemaal niet aan Kalergie plannen. En zó doe je dat. Niks ingewikkelds aan.

    • Alvast één kettingzaag in het bos waar het houthakkers werk plaatsvindt. Die aanstaat en een brom geluid maakt.

  9. Het schijnt dat analfabetisme in Nederland momenteel hoger is dan vóór de invoering van de leerplicht.

    Sommigen concluderen: meer leerplicht is nodig. Anderen concluderen: we moeten minder aan de overheid overlaten.

  10. Wanneer ik de voorgaande 75 reacties lees, concludeer ik dat, al mijn arbeid om dat te lezen, nutteloos en van geen waarde is.
    de commentatoten die het hier niet mee eens zijn, stel ik voor om de Vrijspreker.nl € 0,01 per woord te betalen, opdat lezers vergoed kunnen worden voor hun lees arbeid.

    • Ik ben het met je eens en hoef dus niets af te rekenen als ik het goed begrijp.
      Maar welk nut denk je dat je eigen teksten dienen en welke reacties verwacht je dan?
      Misschien net al Seneca geen mogelijkheid tot reacties geven.
      Je promoot een politieke stroming met theorieën. Die zijn het nog nooit met elkaar eens geweest. Dat is nu precies wat ik probeer uit te leggen en dat we nog eeuwen door kunnen gaan en het dan nog niet met elkaar eens worden op het gebied waar sommige denken een eenheidsworst oplossing voor de rest te hebben.
      Misschien uit de politiek stappen als je naar nut op zoek bent. Misschien hoeft het leven helemaal geen nut te hebben.
      Maar ik pak je punt helaas weet ik er geen oplossing voor en ben ik ook mede schuldig met niet nuttige woorden neer te zetten.

Comments are closed.